Thứ Bảy, 30 tháng 7, 2011

Mảnh vụn ký ức 3: Huế những ngày cũ

 Vô Huế, nhà tớ ở trong thành nội, số 55 Đinh Bộ Lĩnh
Từ cổng Thượng Tứ đi thẳng vào 1 đường , thẳng tuốt vô trong nữa là Cầu kho, Mang cá.
Nhà này của ông cụ Lê Thiện (ông khoe là bạn HCM) 2 căn kề nhau, bên cạnh cũng một người bạn ba thuê, sát mặt đường không có sân . Nhà cụ chủ nhà kế bên, phía trước có sân rộng trồng nhiều hoa hồng , hàng rào bằng cây xén tỉa ngay ngắn. Đằng sau dãy nhà cũng có đất rộng, ông cụ trồng nhiều thứ nhưng tớ nhớ nhất có mấy cây chanh vì chị Thuỳ và chị Nguyệt hàng xóm hay hái chanh phá nên bị ông cụ này mắng vốn hoài!

 Lúc đầu, chị Thuỳ vẫn còn ở lại QT học lớp Đệ Thất trường Nguyễn Hoàng, chờ xin được vô trường ở đây mới vào, còn tớ ( suông sẻ!) thì vô học trường nữ tiểu học Đoàn thị Điểm gần nhà, đi bộ không tới 10 phút!
Nhớ hôm đó mẹ dẫn tới trường, gặp một bà cô già, ốm tên Nê (tên chồng chứ bà tên Tuý Bích), bà này dẫn tới lớp giao cho 1 cô hơi mập, người nam, khá vui vẻ, xong tớ vô lớp , mẹ đi về. Mấy tụi trong lớp chả buồn để ý đến tớ, cứ coi như không có vậy! Tới chièu, thấy cả lớp không học mà đi xuống 1 phòng khác, ở đây thấy có đồ nhà bếp, rồi thấy tụi nó lục đục gì đó, tớ chả nhớ, chỉ biét sau đó cả đám được ăn ragou hay cà ri, mới ngày đầu tiên, chưa biét ất giáp gì, tớ thấy lạ quá nên chỉ ăn dón dén, không dám "tận tình"! cũng chả dám hỏi ai về chuyện này, mà chả có đứa nào nói chuyện với mình cả!
Tan học về kể cho mẹ nghe, mẹ nói lúc sáng cô có biểu đóng tiền ăn vụ này rồi! (biết vậy tớ ăn nhiều hơn, tiếc quá!) Thì ra đó là môn gia chánh mỗi tuần.
Cái trường này sân bằng xi măng  mà tụi học trò chỉ thấy chơi nhảy dây chứ ít thấy trò gì khác, mà tụi nó nhảy "cao cấp" hơn ở QT nhiều, nhảy 1 lần 2 dây: 2 đứa 2 tay quay 2 sợi dây, người nhảy thì chạy vô, nhảy qua nhảy lại cho khéo nếu không dễ bị vướng. Tớ nhảy dây cũng thuộc hàng khá nhưng chưa nhảy kiểu này bao giờ nên không dám tham gia, chỉ chơi chỗ 1 dây thôi!
Trong lớp tớ chỉ chơi với con nhỏ ngồi cạnh tên Ngọ, hình như là đội trưởng thì phải, nhỏ này bình thường, nghĩa là không có gì đặc biệt xuất sắc cả nhưng vì ngồi kế bên nên là bạn thân nhất của tớ ở đây! phía trên có 2 con nhỏ ốm nhom, cứ rù rì rủ rỉ mình mình ấy ấy với nhau , ít chơi với ai khác. Nổi nhất là 1 bạn tên Phương Mai(?) cao ráo, xinh xắn và có 2 bím tóc dài, hình như bạn này học giỏi nhất lớp, con của cái bà cô Nê. Lớp bên cạnh có 1 con nhỏ điệu, măc áo manteux, nghe nói là con của cô giáo lớp đó, tên là cô Khuy (đúng ra là ông chồng là Trung tá Khuy, nhà trong Cầu kho, nhỏ này sau vô lớp 10 C của DT đó, tên Hương)
 Phía sau trường có đất rộng, mỗi đội có 1 luống đất để trồng rau! Tớ nhớ hôm đó đi theo bạn Ngọ (không nhớ đi bằng gì?) về 1 làng mua cây rau con về trồng, Ngọ ta nói rằng mấy đội khác chắc trồng salad thường, đội mình nên mua salad quắn cho lạ. tớ chả biết gì, cứ ừ hử cho xong!
 Nhớ cả bọn ra đào đào xới xới trồng mấy cây con này xuống cái luống của đội mình rồi tưới mỗi ngày, ngày nào cũng ra coi nó lên được bao nhiêu rồi! cũng vui.
Có giờ nữ công nữa, cũng mới may mấy mũi căn bản ... Tới hồi thì Lục cá nguyệt, môn nữ công phải làm tại lớp chứ không đem về nhà làm như mọi khi, khỏi nói, miếng vải của tớ nó lem mồ hôi và mấy đường thêu xấu quá! làm hôm đó chưa xong, tất cả bỏ vô tủ, tuần sau làm tiếp. Tớ về nhà nảy ra "sáng kiến" cứu nguy: tớ nói nhỏ với Ngọ, 2 đứa mua 2 miếng vải khác, ở nhà làm cho bình tĩnh, sạch sẽ, xong tuần sau đem vào, thế cái cũ!! haha! chỉ 2 đưa biét mánh này thì phải!!
 Rồi cũng quen lớp nhưng tớ vẫn cảm thấy lạc lỏng sao sao ấy, không có cảm giác thân mật gì cả, học bài cũng không thoải mái như trước, đầu óc không sáng suốt lắm nên kết quả học không được mẹ hài lòng.
 Ghét nhất là lúc tan trường, tớ cứ nghĩ chạy ù về nhà là xong, ai dè bị chận lại, phải xếp hàng, không phải theo lớp mà theo..cái ngã rẽ về nhà! chán thật tớ lúng túng chả biét đứng vô hàng nào, gần nhà chả thấy đứa nào trong lớp cả! Ngọ thì đã ra khỏi trước rồi, tớ cứ đứng đó chờ thấy hàng nào rẽ hướng về nhà thì theo! Giời ạ! nó là hàng cuối cùng!! Thế là cứ phải về sau trong khi chỉ chạy 5 phút là tới nhà! tức quá, có hôm tớ canh me chạy đại về..
 Rồi có lần mẹ dẫn tớ tới nhà cô hiệu trưởng của trường Đồng Khánh Thành Nội (trường này gần nhà, hình như chỉ có mấy lớp đệ nhất cấp, đệ nhị cấp phải qua trường ĐK lớn bên kia sông học tiếp?)) về việc của chị Thuỳ. Lúc này chị đang ở trọ nhà chị Thuỷ bạn chị ở Quảng Trị, cuối tháng mới về nhà. Tớ còn nhớ bà này còn khá trẻ tên là Tiểu Bích, nhìn sang trọng lắm, tóc bới cao, nhà có xe hơi đen (làm lúc đó tớ muốn mai mốt sẽ làm cô giáo!), có lẽ chuyện tốt đẹp nên sau đó chị Thuỳ vô học trường này.
 Lại thấy chị ca cẩm rằng thì là cái môn âm nhạc trường này dạy cao quá rồi, chị theo không kịp, ai đời cái ông thầy già cứ kéo cây vĩ cầm bắt học sinh viết mấy nốt nhạc ra! tớ nghe vậy cũng ớn lắm! mai mốt mình cũng sẽ phải học cái trường này!!
Gần trường có nhà sách Khánh Quỳnh, rất lớn (là so với tiệm sách ở QT), bán đủ thứ học sinh cần, chị em tớ thường tới đây liếc mấy cuốn truyện chứ đâu có coi cọp được như ở QT!.
Nhớ chị Thuỳ vẫn thường thư từ liên lạc với chị Cúc ở QT, 2 chị này thân nhau vì cùng sở thích thơ văn, chị Cúc hay tham gia  mấy tạp chí thiếu nhi..
 Tóm lại những tháng đi học ở Huế tớ chán vô cùng, lại còn lo sang năm lên lớp nhất, học không xong thi đệ thất rớt thì ..nguy!
 Nhưng rồi may quá, ba nói cả nhà sẽ về Quy Nhơn! còn gì mừng hơn! Ba sẽ vô Nha Trang  huấn luyện khoá súng cối mới gì đó mấy tháng, hết khoá thay vì phải ra lại thì vừa đúng thời hạn giải ngũ nên ..mình sẽ từ giã nơi này thôi!
 Vui quá, đến cuối niên khoá, ngày cuối cùng, mình chả thèm nói lời tạm biệt với ai thì phải, nghỉ bụng khỏi phải học cái trường này nữa, sướng quá! rồi nhớ hồi sáng tụi nó nói ra vườn chia nhau salad đem về ăn, mình và Ngọ chaỵ ra thì chỉ còn thấy đất, tụi nó nhanh tay nhổ sạch bách chả còn 1 cọng rau nào!! ối, mà chả thèm..
Nghỉ hè rồi chả phải học thêm, đợi về QN hãy hay.

 Ở đây chả có hàng xóm nhiều nhưng bù lại rất đông bà con. Bà ngoại tớ là người Huế ở làng Thế lại Thượng, bà có 5 chị em gái nên mẹ có nhiều anh chị họ. Từ nhà đi vô Cầu kho có nhà dì Trữ, nhà này rất đông con gái (10 chị) Có 1 anh con trai cả là dân Không quân ở Saigon, chị Lan và chị Phương học Đồng Khánh lớn, còn 2,3 chị kế học trường ĐK nhỏ gần nhà mình, mấy chị này đi học ngang nhà nên hay ghé chơi.
Có cậu Kiên ở xa hơn, 2 chị con lớn của cậu là chị Lựu và chị Sen đã hết đi học và đã có người yêu. Tớ còn nhớ mấy chị này hay qua tâm sự với mẹ, nhất là chị Lựu và chị Lan (chắc là tình duyên trắc trở éo le!)
.Tết đó, mẹ làm bánh in, và đủ thứ mứt, bánh thì làm cũng thích nhưng mứt thì mệt lắm! nhất là mứt gừng nguyên củ, phải xăm cho mềm rất lâu và đau tay, chanh và cam quật (tắc) thì phải lấy dao lam gọt vỏ thật mỏng rồi cũng xâm, xâm hoài chán ơi là chán, me thì phải gọt vỏ muốn dộp tay (hồi đó sao chả thấy găng tay gì cả!). Công đoạn ngồi rim thì có nhàn hơn nhưng cũng chán ngắt, ngồi chết dí 1 chỗ đâu có chạy nhảy được!
làm thì mắc công thế nhưng ăn thì lẹ lắm, mấy chị con dì Trữ ra đớp 1 loáng là hết sạch me dầm (món mình thích)..Ghét tết là vậy!( cho đến sau 75 mới thoát cái nạn làm mứt này!)
Hàng xóm có chị Nguyệt (?) lớn hơn chị Thùy 1 lớp, và anh của chị tên Trác đã lớn không nhớ còn đi học không!? mẹ chị làm công chức, nhà chỉ có 3 mẹ con nên khá vắng vẻ, tớ và chị Thùy lúc này không rảnh nhiều vì phải giữ em và phụ chuyện nhà nhưng cứ rảnh thì bế em qua đây chơi, nhà không có con nít nên họ cũng thích. Anh Trác có cây đàn guitar và rất nhiều bản nhạc, nhưng tớ mê nhất là mấy tạp chí Điện ảnh, Màn ảnh.. mấy tờ này hồi đó chuyên môn đăng tin về ciné, tài tử...có bài kể chuyện phim. Khỏi nói, tớ đọc say sưa, mê mẩn mấy cô đào thời đó: Marylin Monroe, BB, Sophia Loren, Gina, Claudia Cardinal, Robert Taylor.. không có tiền đi xem phim chứ phim nào tớ cũng biết cốt truyện nhờ đọc ở đây! Hồi đó MM đang nổi như cồn, tớ cứ nhớ câu mô tả nàng: "..với mái tóc bạch kim óng ả, với bộ ngực vĩ đại..." hehe.(.bây giờ xài chữ khủng nghe ..ghê!) nhưng tớ thấy Gina đẹp hơn, S Loren thì cái miệng ..rộng quá!!
Tối tối, 2 chị em ôm cái radio nghe Hà Thanh, Phương Dung..Quàng Quanh (Hoàng Oanh) hát !

Đối diện nhà là 1cái hồ mùa hè trồng sen, sáng sáng thấy có 1 chiếc ghe nhỏ chèo ra hồ hái sen, hết hè thì thấy thứ gì không biết nhưng có hoa màu tím!? ven đường có nhiều cây nhãn đang ra trái, tớ định khi nào trái lớn sẽ tìm cách hái nhưng rất buồn là người ta đã lấy bao bao lại cho chim (và cả người nữa chứ!!) khỏi ăn! Thì ra hồ và nhãn này có người đấu thầu chứ đâu phải của công!!(tưởng bở).
Bên hồ TT
  Đi bộ vào phía trong độ 20 phút là tới hồ Tịnh Tâm, đây là chỗ vua ghé chơi đó nha!, mẹ con tớ cũng bắt chước vua tới chơi nè
(nghe nói hạt sen ở hồ này nấu chè ăn ngon nhất )
bên hồ TT
Xung quanh hồ có chỗ để ngồi ngắm sen, ngắm trăng, khuôn viên rộng rãi nhưng bình thường chẳng có mấy ai .
Có lần có đoàn làm phim từ SaiGòn ra quay phim ở ngay hồ này, hình như là một phim của đạo diễn Lê Hoàng Hoa thì phải.

Hồ TT, sen hồ này màu trắng
 Tớ không hề nhớ em Tuấn ở Huế có đi học không (đã gần 5 tuổi) thì nghe mẹ nói nó đi học với anh Lộc con dì Trữ ở trước hồ Tịnh Tâm và cũng hay khóc bỏ chạy về nhà!

 Thành phố Huế khi ấy có nhiều xe buýt, tớ còn nhớ xe đi ngang nhà là xe Cầu kho, số 8(?) .Cậu Kiên có xe chạy tuyến Từ Đàm số 5.
Xe buýt số 5 Từ Đàm
Mẹ đi đâu cũng dắt tớ theo, đi tới nhà bà con bên Gia Hội, bên làng...nhà mấy ôn mệ thường có sông gần mé sau..Chợ Đông Ba  tấp nập..Đường phố chính cũng có tên Trần Hưng Đạo như ở Quảng Trị nhưng dĩ nhiên là sầm uất hơn nhiều.Có chỗ nào không nhớ, tớ thấy có cái cầu băng ngang ngay trên đầu mình! điều này chưa từng thấy! (bây giờ thì thành phố có đầy cầu vượt), đi xe buýt thì cũng phải đi bộ nhiều, đường có nhiều cây cao mát mẻ, nhà người dân thường có hàng rào bằng chè tàu(?) cắt xén rất hay, không biết bây giờ còn không, nhiều nhà làm nó như một bức bình phong ngay trước sân! Có những con đường lớn, bên lề có những fontain nước máy, có thể dừng lại uống được, tớ rất thích uống nước này, ngọt lắm! Bây giờ có lẽ mấy cái fontain này không còn chứ hồi đó khách bộ hành nhờ nó mà đỡ khát chứ đâu có quán xá tràn lan như bây giờ! (chắc ở SG cũng có những cái fontain này để người dân lấy nước về xài nên mới có danh từ Mari phông tên!)
Huế có nhiều món ăn bấy giờ đã nổi tiếng khắp nơi nhưng đặc biệt lúc đó người ta hay nói đến một quán ăn có cái tên rất lạ: Quán Âm Phủ, (nghe ghê ghê) nhưng thật ra chỉ vì nó chỉ bán vào đêm khuya và đèn dầu leo lét, nhà tớ cũng có đi 1 lần cho biết, đến giờ tớ không nhớ đã ăn gì ở cái quán đó và nó ngon hay dở, chỉ nhớ đến khi ra về thì khuya rồi không còn 1 thứ xe gì để về nhà, phải cuốc bộ mệt đừ!! (quán này ở bên An Cựu xa lắm) Tớ thì thích nhất món cá kho khô của Huế, cay và đậm đà, ăn với cháo đậu xanh rất tuyệt!

 Rồi cũng được đi thăm viếng lăng tẩm của cố đô, tớ chỉ còn nhớ đi nhiều chỗ lắm, chỗ nào cũng rộng lớn nguy nga (vua mà!), nhưng cũng thấy là rất hoang vu ảm đạm, rêu phong .. bước bên những pho tượng quan quân voi, ngựa to như người thật, thấy ..sờ sợ.. Mẹ còn nói người ta dấu chỗ chôn  thi hài của vua nên ăn trộm không thể lấy cắp đồ chôn theo (!?) làm tớ vừa đi trên sân vừa gõ chân thử có gì dưới đó chăng? hihi...(Không biết có phải như vậy không hay chỉ là tin đồn!?)
Lăng Tự Đức

Đồi vọng cảnh , đi chơi với cậu mợ Tân

 Tớ còn nhớ lăng Tự Đức có cái hồ cho vua ra ngồi câu, làm thơ, lăng Khải định nhiều tranh bằng mảnh chén kiểu, Chùa Thiên mụ, Đại nội chỗ vua ở v.v...Chỗ nào cũng uy nghiêm, cũ kỹ, rêu phong phủ bóng buồn bã như câu thơ Nền cũ lâu đài bóng tịch dương (Đâu có du khách nhiều như bây giờ!) Nhưng tớ  thích nhất Đồi vọng cảnh, nơi này cao, khoảng khoát, nhìn xuống khung cảnh rộng rất nhiều cây thông. (có dạo nơi này gây ồn ào trên báo vì người ta muốn xây hotel ở đây!) Nghe nói học sinh ở Huế ngày lễ, hè thường cắm trại ở đây, mong rằng nó sẽ không bị tính sổ!
(Đồi VC cao 43m ở phía tây nam Huế, tọa lạc giữa vùng lăng tẩm của các vua triều Nguyễn. Đứng trên đồi người ta có được 1 cái nhìn bao quát đối với nhiều di tích cổ kính và những cảnh đẹp tuyệt vời ở 1 không gian thiên nhiên rộng lớn xung quanh. Ngọn đồi nằm giữa 1 khúc uốn mềm mại, dịu dàng của sông Hương, đây là nơi sông núi xích lại gần nhau để tao ra 1 không gian sơn kỳ thủy tú. Ý nghĩa của địa danh Vọng Cảnh là vậy.)





Đi biển, leo núi cũng mặc áo dài!!
  Ở Huế muốn thấy biển phải đi xa, bãi biển Thuận An cách Huế 15 km về phía đông. Nhà tớ cũng ra đó chơi, có mấy chị họ đi nữa, biển khá vắng và sạch đẹp..

Phụ nữ Huế ra đường là mặc áo dài, mấy bà bán hàng rong cũng vậy, gánh đậu hủ, gánh cháo hay bán hàng ở chợ đều mặc áo dài, có điều vắt vạt áo lên cao cho gọn, nhất là trời mưa. Mùa mưa, trời có thể mưa rả rích cả tháng, ẩm ướt lạnh lẽo, đêm đêm nghe tiếng rao hàng thấy thương những người vất vả kiếm cơm, và cũng thấy mình thật sung sướng khi được ở trong nhà khô ráo.
Đường lên Ngũ hành sơn ĐN (1961)

 Thời ấy, lương của ba đủ nuôi cả nhà nhưng cũng có khi mấy tháng ba không về, chị Thuỳ phải ra cây số 17 (nghĩa là cách Huế 17 cây số) nới đơn vị ba đóng để lãnh tiền. Có lần khi chị Thuỳ còn ở QT chưa vào Huế, ba dẫn tớ đi ra đó để lấy hồ sơ gì đó đem về, ba ở lại còn tớ sẽ về 1 mình! nghe cũng hơi sợ nhưng thấy cũng dễ ợt! cứ lên xe đò, tới bến thì đi xe buýt Cầu kho số 8(?) về ngang nhà thì xuống.
Ra tới nơi, ba biểu đứng bên đường chờ, ba chạy vô trong lấy giấy tờ ra liền, Tớ đứng đó, ngắm ông đi qua bà đi lại, (chỗ đó là cái chợ bên đường thì phải) ngắm chán rồi mà chả thấy ba đâu, bắt đầu chột dạ, thiên hạ chắc thấy có con nhỏ ở đâu mà đứng hoài nên cũng ngó tới ngó lui, con nít chỉ chỏ bàn tán, trời bắt đầu nắng gắt, trưa rồi, vừa mệt vừa sợ không biết có chuyện gì mà ba lâu ra quá, nhìn vô xa xa chỉ thấy cổng đầy giây thép gai rào quanh căn cứ. Thế là tớ sụt sùi, nước mắt nó tuôn rơi, mấy bà bán hàng trong chợ chạy lại hỏi thăm làm tớ khóc oà lên, họ dẫn vô chợ cho mát rồi dỗ dành cho bánh ăn, rồi cuối cùng ba cũng ra.. dẫn tớ tới chỗ xe đò gởi gắm cho bác tài kỹ càng rồi ba vào lại trong đó. Tớ an tâm thế là xong rồi, chỉ còn chút nữa thôi, có gì đâu mà lo! Tới Huế, bác tài chỉ cho lên xe buýt đúng tuyến (tớ nhớ hình như bác không lấy tiền xe). Lên xe buýt rồi, tớ căng mắt canh chừng hễ thấy cái hồ trước nhà thì nói xe ngừng, vậy mà  xe chạy mãi chả thấy đâu, toàn thấy 2 bên nhà cửa lạ quá, chả giống gì quanh nhà mình, tớ bèn xuống đại rồi vô cái quán bên đường hỏi 1 cô ngồi đó chỉ cho đi ngược lại khá xa mới tới nhà! hú hồn! Một nhiệm vụ khó khăn!! (đúng là không chó bắt mèo ăn ..) hihi...
Gần tới ngày dọn đi thì chị Thuỳ bị sưng amidal, phải vô BV cắt bỏ, hồi đó cắt amidal phải nằm nhà thương cả tuần, may mà có dượng Trữ làm BV và mẹ của dì là mụ Cửu chị bà ngoại vô nuôi chị trong đó.

 Nói chung những ngày tháng ở Huế cũng có nhiều kỷ niêm vui, (ngoài cái trường rất chán) chỉ trừ có 1 chuyên buồn: chuyện  chú Chánh sát bên.
Cô Chánh, bé Nguyệt và cu Dũng
Cô chú Chánh dọn đến căn sát bên nhà tớ, sau mấy tháng, chú này là giáo sư ở Bình Dương, bị động viên sau ba 2 khoá, có 2 con còn nhỏ: bé Nguyệt và cu Dũng. Lúc đó tớ có 3 đứa em trai rồi nên rất thèm 1 đứa em gái, thấy bé Nguyệt thích lắm, nhỏ này nhát, chỉ bám mẹ chứ ít ra ngoài chơi. Gia đình này chẳng có ai quen biết ở đây ngoài nhà tớ nên chú Chánh gởi gắm cho mẹ tớ, chú cũng hay đi hành quân xa.
Cuộc sống vẫn tiếp diễn êm đềm thì bỗng một hôm tớ thấy có chiếc xe Jeep dừng lại, có ông Tiểu đoàn trưởng và vài chú nữa vô nhà cô Chánh. Sau đó nghe mẹ nói chú Chánh bị mất tích rồi! Cả hai nhà đều buồn.
Sau nghe mẹ nói người ta nhặt được cuốn sổ nhật ký của chú Chánh, trong đó có ghi về việc chú có mượn tiền của mẹ!!
 Khi nhà tớ dọn về QN, cô Chánh và 2 con vẫn còn ở lại (chờ tin chăng?)
Bây giờ, nhớ lại chuyện này, tớ hình dung ra nỗi buồn của mấy bà vợ lính, xa quê, con nhỏ, hồi hộp chờ tin chồng..Đó là lúc đó chiến tranh chưa khốc liệt!
__________________-----------------------------------------------------------------------------------------
 
Chuyện tình xứ Huế
 Các cô gái Huế dáng người mảnh mai, tóc dài ngang lưng mặc áo dài thì khỏi nói, sao mà thướt tha yểu điệu! Cảnh Huế thì rất nên thơ không ít người Thấy cô gái Huế chân đi không đành!
 Thời gian ở Huế không lâu nhưng tớ cũng được chứng kiến 2 mối tình: một của chị Lựu con cậu Kiên và một của chị Lan con Dì Trữ.
Chị Lựu nhỏ người nhưng lanh lợi, không nhớ chị làm gì nhưng đã hết đi học, chị có người yêu là anh Mai, pilot ở phi trường Đà Nẵng. Anh này có bà mẹ hình như khó chịu lắm (tớ nghe chị L tâm sự với mẹ tớ vậy) có lẽ bà không thích chị, nhưng chị này thật là  all for love..Chị cố gắng hết sức để lấy lòng bà chằn này. Tết, chị qua nhà tớ ở luôn, làm mứt me, mứt gừng, bánh trái đem qua biếu bà . Chị dắt theo chị Thuỳ nên chị Thuỳ về méc rằng bà này nói: " mi mà làm chi! đi ra chợ mua chứ làm gì được!" rồi thằng em anh Mai còn nói:" Mạ tui không ưa chị, thôi chị về đi!" Chị về kể mà tức tưởi vì làm nát cả 2 tay mà bà ấy nói như vậy!
rồi nhiều cái chuyện khó khăn bà này gây ra nữa nhưng tớ không nhớ, chỉ biết là chị này rất khổ sở với bà mẹ của người yêu!
 Chưa hết, anh này lái trực thăng, một lần cất cánh đâm vào 1 chiếc khác, may mà không thiệt mạng nhưng bị tạm ngưng để điều tra gì đó, khỏi nói chị L như ngồi trên lửa, chị chạy vô Đà Nẵng, gặp cấp chỉ huy, bạn bè anh rồi vận động tùm lum...tớ nghe mà nễ quá! Rồi cũng tai qua nạn khỏi nhưng hình như bà gia tương lại vẫn không bớt khó ưa!! Ba chị cũng ghét bà này nên cũng không thích anh Mai! Nói chung là 1 cuộc tình..đầy khó khăn!
 Rồi cũng  lấy được nhau, vô sống ở phi trường Đà Nẵng (nghe nói bà mẹ chồng cũng rượt theo!), hiện giờ đang ở Mỹ, có cháu nội cháu ngoại rồi. Bà gia này nghe nói vui vẻ rồi, bà cũng sống ở Mỹ một thời gian rồi hồi hương. 
Còn chị Sen em kề chị Lựu thì không giỏi làm bánh trái hay siêng năng như chị L nhưng lại có tình duyên suông sẻ, một ông chồng công binh mà nhà vợ ai cũng khen! Dạo đó tớ và chi Thuỳ hay nói người ta có số nhỉ! Chị Sen có số sướng hơn chị Lựu..

 Còn chị Lan con dì Trữ thì ở gần nhà tớ, đi bộ chừng 30 phút vô phia trong Cầu kho là tới, nhà dì con gáí quá nhiều, chỉ có 1 anh con trai đầu (anh Phúc) đang ở Sg (không quân) và 1 anh trai nhỏ chừng 4,5 tuổi, nhà có nuôi thêm 1 con trai nữa, chỉ 1 mình ba chị đi làm y tá ở BV Huế nhưng con cái đều được đi học tới nơi tới chốn, chả ai phải bỏ học đi làm, chưa kể dượng có nuôi 2 người cháu nhà nghèo ăn học nữa! Vì thế nhà này ăn uống rất kham khổ và rất trật tự: tối là ai cũng phải mở sách vở ra học, không được la cà đi chơi.
Chị Lan lúc đó hình như học trường ĐK lớn (bên kia sông), không biết lớp mấy nhưng đối với tớ thì chị đã là người lớn rồi, vì chị có áo dài màu! Chị thường ghé nhà tớ chơi.
 Một hôm, chị đạp xe ghé vào, hối tớ thay quần áo đẹp để chị chở đi chơi, nghe thích quá, đạp ve tà tà ngắm phố phường còn gì bằng, tớ ít có dịp đi đâu xa khỏi cái cổng Thượng Tứ!
Chị chở tớ đi ra khỏi thành, đi qua cầu Tràng Tiền, đi ngang trường ĐK của chị (trường lớn ghê!) lúc đó hè rồi nên sân trường vắng tanh, chỉ có những cây phượng rất lớn nở hoa đỏ rực, dọc mấy con đường bên đó cũng vậy, toàn cây cao bóng rợp, nhà cửa khang trang..Rồi đến 1 khúc cua kia, tớ thấy có 1 anh quẹo ra đi song song với 2 chị em, tớ không để ý (mãi lo ngắm cảnh tớ chỉ nhớ anh này đẹp trai, hiền lành, ăn nói nhỏ nhẹ), cho đến khi ghé vào một quán nước, chị kêu cho tớ 1 ly Birley(?) thứ này cũng là nước cam thôi!( nhưng lúc về chị có giải thích cho tớ rằng kêu cái này nghe sang hơn là kêu nước cam!!) rồi 2 người nói chuyện (tớ chả nghe, mãi lo thưởng thức nước cam! nhưng mà chắc không có nắm tay gì đâu!)). Xong ra về, ai đi đường nấy! tớ cũng không hỏi chị đó là ai vì nghĩ rằng mình biết rồi!
 Về nhà tớ khoe với mẹ rằng con thấy anh Phúc rồi! mẹ nói anh Phúc đang ở SG sao con thấy được! thế là tớ kể mẹ nghe , mẹ cười nói đó không phải anh Phúc đâu, người yêu của chị Lan đó! Ái chà!, tớ đúng là ngốc thật, nếu là anh Phúc thì sao phải gặp em mình ngoài đường! mà không ghé nhà mình chơi!!
Rồi tớ mới biết chuyện của chị: anh này tên Thành nhà cũng khá gần nhà chị nên ai cũng biết, chị Lan ốm, mặt lại nhiều mụn mà anh này rất khôi ngô dễ thương nên cả nhà chị ai cũng nghĩ anh này không thật lòng thương chị đâu..nên có lần 2 người đang đứng nói chuyện ở đâu đó, anh Phúc theo rình, nhảy ra tát anh này bạt tai, nói rằng, muốn đi chơi với em gái tao thì hãy làm đám hỏi đã!  Nói vậy để mong em mình tỉnh mộng thôi nhưng ai dè anh Thành nói mẹ anh sang dạm thật! cả nhà lúc đó mới thở phào nhẹ nhỏm!!
 Sau khi cưới nhau 2 anh chị đi dạy học ở Đà nẵng , rất hạnh phúc, cách đây khoảng 20 năm, tớ gạp lại anh Thành khi anh vào SG , anh vẫn như cái hình ảnh đầu tiên trong mắt tớ, ăn nói nhỏ nhẹ từ tốn, chỉ có khác là đầu bị hói thôi!
 Đó là chuyện tình những năm 60' thơ mộng nhẹ nhàng. Thế hệ bây giờ nghe chắc cười ruồi!!
Một thời đã xa...
Quảng sinh ở quảng Trị nên có tên Quảng
Mẹ mặc chiếc áo dài bông ép màu tím, lúc đó loại vải này đang mode lắm, bà nào cũng may 1 cái áo dài, tớ thích lắm, định bụng mai mốt lớn sẽ xin mẹ cái áo này! Bây giờ nó đâu rồi không thấy nữa!! hihi...
 (Chị Mười thấy chị Thuỳ giống mẹ tớ không?)
Hồi đó cũng mới ra dép nhựa, còn mắc lắm, màu sắc rất ..nổi,  thấy có đứa mang rồi, chị em tớ cũng ráng đòi mẹ mua cho được, mang vào cứ ngắm nghía hoài, đôi của chi T màu tím hoa cà, đôi của tớ màu xanh lá cây, quai có hình hoa lá, trái..bây giờ ngồi gõ những dòng này mà cảm thấy cái cảm giác thích thú lúc có được đôi dép đó! nó mềm mại, êm ái làm sao!hình như 100 đồng thì phải!!Không hiểu sao cứ nhớ mãi đôi dép đó chứ có nhiều đôi giày còn sang hơn!
 Cái hạnh phúc của tuổi thơ chỉ đơn giản vậy thôi! con nít bây giờ nhiều đứa nhiều đồ đạc quá nên chưa chắc có được cái niềm vui này!

Thứ Tư, 20 tháng 7, 2011

Những mảnh vụn ký ức 2: Cái nơi "nắng lửa mưa dầu"

 Quảng Trị 1962-1964
Cả nhà thu xếp ra Quảng Trị, hình như đã gần vô năm học mới.
Đi bằng xe lửa, thích vô cùng vì nghe nói lần này đi lâu lắm mới tới! Có chị ở tên Tâm đi theo.
  Tớ  nhìn cảnh hai bên đường suốt, cây cối, nhà cửa chạy qua khung cửa sổ xe như cuộn phim..nhưng có khi bỗng thấy tối om! thì ra xe lửa chui qua hầm! qua cũng mấy cái hầm như vậy thì tới Đà Nẵng, tàu nghỉ đêm lại đây, sáng hôm sau mới chạy tiếp ra Huế...(có lẽ vì lí do an ninh?)
Cả ngày trên xe nhưng tớ chả thấy mệt gì cả, cứ mong xe chạy hoài, chạy hoài đừng có ngưng..
 Rồi cũng tới nơi, người ta nói QT là tỉnh cuối rồi, gần sông Bến Hải địa đầu giới tuyến nên xe lửa đâu có đi tiếp nữa!
Quảng Trị 1967 (hình của Key West)


  Một căn nhà ba thuê trước đó trong một ngỏ nhỏ, hàng xóm rất thân thiện dễ thương, họ vui vẻ chào đón một gia đình xa lạ có giọng nói không giống họ tí nào!
 Mẹ lo đi xin chỗ học cho chị em tớ. Tớ may mắn được nhận vào lớp tư trường Nữ Tiểu học QT, còn chị Thuỳ thì họ nói lớp nhì hết chỗ rồi, chị phải học trường tư  của mấy Soeur, trường Térésa ở đầu ngõ.
 Trong xóm có nhiều con nít, có chị tên Hồng trước nhà cũng học cùng trường dẫn tớ đi học mỗi ngày.
Lớp mới này bạn nào cũng hiền lành không có ai ăn hiếp bắt nạt tớ cả, cô giáo cũng không có roi. Tớ an tâm học hành, chơi đùa thoải mái.
Riêng chị Thuỳ, học trường đạo nên phải đọc kinh, tuần nào cũng có môn giáo lí phải học thuộc rồi trả bài . Chắc là khó lắm hay sao mà cứ thấy chị càm ràm, bực bội lắm, có khi còn khóc nữa!!
Nhưng sau đó thấy chị cũng vui vẻ, hay về nhà quơ mấy cái áo đầm của 2 chị em (vì giống nhau) lên lớp tập múa. Có khi chị được đi cắm trại xa.(ở La vang)
Trong xóm, mấy bà mẹ thường ngồi trước nhà đan áo, chuyện trò râm ran.
Tớ và mấy bạn nhỏ cũng xin len vụn và mấy cây que đan nho nhỏ, tập đan, mới đầu mẹ dạy cách gầy mũi, rồi đan mũi xuống, mũi lên, chỉ chừng đó thôi mà đan một hồi, số mũi nó tăng hay giảm chứ không còn như lúc đầu nữa. lại tháo ra, đan lại.. cứ thế mà rất thích . Thích nhất là những sợi len có kim tuyến, nó óng ánh đẹp ghê!  nhưng đâu có nhiều, bọn tớ cứ nối những đoạn người lớn bỏ đi nên cái cục len có đủ thứ màu!

Đặc biệt tớ thấy ở đây người ta ăn ớt giỏi kinh khủng!
Mấy đứa con nít hay bưng chén cơm chạy lung tung, tớ nhìn thấy sao cơm thường có màu đỏ, thì ra tụi nó ăn cơm với xì dầu (ở đây gọi là vị tâm, bột ngọt là vị tinh) rắc thêm ớt bột! Sau đó tớ để ý nhà nào cũng có ớt bột nhiều, kho cá, nấu canh..đều bỏ ớt bột tạo thành màu đỏ rất bắt mắt (chứ không như bây giờ người ta xài màu điều) ra mấy tiêm tạp hoá cũng thấy bán nhiều xì dầu và ớt bột. Rồi dần dần tớ cũng tập ăn ớt cho đúng điệu!
 Tớ còn nhớ có  nhà hàng xóm làm bánh ướt, bán ở đâu không nhớ nhưng ở nhà chỉ còn 1 chị vừa xay bột vừa tráng bánh trên 1 cái lò lửa củi lớn. Tớ hay chạy qua giành xay bột, cái cối lớn có tay quay nối với 1 cái cần tre dài, đứng đẩy cái cần này cho cái cối quay chứ không phải ngồi quay tay như ta thường thấy ở những gia đình, cũng nặng nhọc lám nhưng tớ coi như trò chơi mà, mệt thì nghỉ, ngồi nhìn chị tráng bánh, (thích tráng lắm nhưng chuyện này coi bộ khó, tớ không dám thử) và dĩ nhiên là được ăn bánh vụn! Chị này vừa làm vừa kể chuyện cho tụi tớ nghe, thích lắm, chị còn hứa sẽ lấy đất sét nặn cho 1 cái cối xay để chơi. Tớ chờ mãi chả thấy đâu, nhắc hoài. Chị này bận lắm, hầu như đầu tắt mặt tối chả ngưng tay. (chị Thuỳ mới cho biết chị này tên Mít có bà mẹ ghẻ đi bán bánh ướt ) Bánh này người ta mua về rồi rắc tôm châý xong cuốn lại chứ không phải ăn như trong nam.
 Con nít xóm này khá đông nên vui lắm, không đi học thì chạy lông rông bày trò ra chơi đùa với nhau, nhà ai cũng mở cửa, đi qua đi lại tự nhiên (không có chuyện phải gõ cửa bấm chuông như giờ)

Không biết ở xóm đó bao lâu thì nhà tớ dọn tới 1 ngôi nhà rộng hơn, ngoài đường thông thoáng, tớ còn nhớ rõ số nhà 13 Phan Thanh Giản! con số này không bao giờ tớ quên được vì lúc dọn về rồi nghe hàng xóm xì xầm nhà này có ma! con nít nào chả sợ ma!
Ma đâu chưa thấy nhưng gần nhà có ông cụ tên Hường rất tử tế, 2 vợ chồng già, con cái ở xa, có bà con gái học ở Saigon chị Thuỳ nói bà này chấm nốt ruồi tùm lum trên mặt! (hồi đó có mốt nút ruồi như ca sĩ Minh Hiếu!)
Nhà cụ Hường có treo nhiều giò phong lan rất đẹp mà tớ chưa từng thấy ! nó là những khúc cây rồi đâm ra hoa chứ không trồng trong chậu nhỏ, ông cụ chăm sóc kỹ lắm. Ông cũng có nhiều chậu kiểng trước sân, có thứ ông gọi là long tu (râu rồng) và đem cho mẹ tớ 1 mớ bày nấu chè ăn mát lắm! Sau này vô Sg, nghe người ta gọi nó là cây nha đam, bây giờ thì thường gọi là cây lô hội.
Bây giờ cây này lên đời nỗi tiếng chứ lúc đó chả ai để ý.
Phía trước nhà tớ là chỗ trọ của 2 chú thông ngôn, tớ chả còn nhớ gì nhưng chị Thuỳ kể gần nhà có cô thợ may tên Hiền xinh xắn, người băc, mấy chú này cứ nhờ chị Thuỳ đưa thơ cho chị, xong chú cho ăn cà rem, chị mê cà rem nên tích cực lắm, cho đến một hôm nghe lóm mấy chú này cười đùa bàn tán với nhau rằng thợ may đạp máy may hoài chân to lám, tối nằm ngủ mà gác chân lên mình thì..nặng lắm!  Chị tớ nghe như vậy ghét quá không thèm làm nữa!  hihi...
 Bên hông nhà có cây  giáp cá và cây Dạ lý hương, đặc biệt cây này ban đêm toả mùi rất nồng nặc, chị Tâm nói nghe người ta bảo mùi này quyến rũ ma tới đó! nghe sợ lắm, mất ngủ mấy hôm! nhưng rồi cũng chả ai thấy con ma nào! mọi chuyện trở nên bình thường.
 Đặc biệt ở đây có nhiều cây sầu đông, nhưng người ta gọi là cây thầu đâu, hình như hoa nở vào mùa đông(?)  mùi cũng rất thơm và trái ra cả chùm, mỗi trái màu xanh, cứng to cỡ đầu ngón tay, hình tròn dài, trái này rất đắng nên chả làm gì ngoài làm đạn bắn nhau! (hồi đó cứ ước gì nó ăn được thì hay biết mấy vì rất nhiều!)
Trưa trưa, mấy chị người làm rủ nhau đem quần áo ra sông xả, sướng nhất là giặt chiếu vì cứ trải nó ra trên mặt nước rồi lấy bàn chải chà thoải mái chứ trong nhà chật chội khó làm. Hai chị em tớ cũng đi theo chị Tâm ra sông,(chờ cho 2 thằng nhóc ngủ chứ không nó đòi đi theo), chị giặt còn tụi tớ tắm, vui đùa với 1 đám con nít khác. Tụi con gái nói với nhau: mấy con chí sẽ trôi theo sông Thạch Hãn này ra tuốt ngoài biển luôn! rồi cả đám nhìn qua bên kia sông mơ một ngày có thể bơi qua thấu bên kia! (và đã không bao giờ có !)
Hồi đó có lẽ khí hậu ẩm thấp, đầu đứa nào cũng đầy chí, mẹ phải xịt thuốc rồi lấy khăn trùm lại cho nó chết, xong một lát mơí gội, cũng phải xổ sán lãi hoài, hồi đó có cái kẹo nhọn nhọn như bánh ú nhiều màu sắc ăn kèm với chuối rồi sáng dậy phải nhịn đói cho con sán chết. 

 Lại dọn nhà. Có người sang lại một chỗ trong cổ thành Đinh Công Tráng. Trong thành này có quân đội đóng và một ít nhà của gia đình quân nhân, chắc là ở khỏi tốn tiền thuê chứ  rất xa trường và chợ. Tớ chỉ còn nhớ  mang máng cái thành này có lớp tường cũng dày lắm, xung quanh có hào sâu, có nhiều cổng nhưng thường chỉ cho đi 1 cổng chính có lính gác. Gần chỗ nhà tớ ở có 1 trại gà không biết của ai nhưng mình có thể mua trứng. Trại gà này ngay 1 cái cổng thành khác, từ đây tớ có thể đi học gần hơn nhưng họ đóng lại không cho đi có lẽ vì an ninh.
Phía trong căn gia đình tớ là mấy căn nữa cũng của mấy người đồng đội của ba, mấy ông chồng thường vắng nhà, chỉ có mấy bà vợ và đám con nhỏ, mẹ tớ lớn hơn mấy cô kia, đa số họ có con chưa đến tuổi đi học. Cô Quýnh vừa sanh con, tối tối kêu chị Thuỳ qua ngủ cho đỡ buồn, tớ thì qua nhà cô Mạnh cũng chỉ có 2 mẹ con.
Trong thành buồn quá, chả có con nít bạn bè để chơi (toàn là mấy chú lính), đi học rất xa, mỗi sáng tớ phải dậy sớm rồi đi một mình, ớn nhất là phải băng qua mấy cái cây cổ thụ , trong thành này rất nhiều cây cối lâu năm, trúng những tháng mùa đông, sương mù dày đặc, không thấy rõ những con sâu gọi là sâu đo, tòn ten từ trên những cây này, lửng lơ trước mặt mình! nhiều sâu lắm, cứ căng mắt ra mà tránh chứ nếu không nó đo từ đầu tới chân là chết ngay! (là tớ nghe tụi bạn dặn thế).
Rồi tớ dành dụm được 2 đồng (?) trưa, đợi cả nhà ngủ, tớ lẳng lặng đi ra chợ xa mua 1 con búp bê hằng mơ ước, nó nhỏ chưa tới 1 tấc nhưng tay chân xoay được nên có thể may quần áo cho nó (nếu so với búp bê bây giờ thì nó như ..rác! con nít chả thèm đâu) Tớ hí hửng đem về đi xin vải vụn may áo cho nó, cứ trưa trưa là đem ra ngắm nhưng may váy thì dễ chứ áo thì không biết may! cái kéo thì chỉ cắt được giấy chứ vải cắt không đứt, khổ ghê! phải năn nỉ nhỏ bạn tên Oanh may giùm, nhà nó xa ơi là xa mà nó hay hẹn, thât lâu lắm mới có cái áo cho nó. (chị Thuỳ không chơi trò này, tớ chơi 1 mình và giấu kỹ lắm )
Rồi cũng có việc làm khỏi sợ nhàn cư vi..
Mấy bà nội trợ rủ nhau làm bột sắn giây, củ này còn gọi là sắn cơm, nghe nói rất khó trồng , trên Khe Sanh khí hậu lạnh ẩm mới có nhiều, nghe nói dùng nó rất tôt nên nhà nào nhà nấy mua về làm.
(sau 75, ngoài Bắc đem vô nhiều bột này nên bây giờ người ta đã biết dùng chứ hồi đó ít lắm)
Cứ rảnh là chị em tớ phải mài sắn, bàn mài tự làm băng cách lấy đinh lớn đục trên 1 tấm nhôm cho thành nhiều lỗ lởm chởm, mài mỏi tay mà lúc củ sắn gần hết thì tay dễ bị chạm vô bàn mài trầy tay đau lám. Sắn mài xong mẹ sẽ lọc qua nhièu lần rồi lấy bột đem phơi, mẻ tốt nhất gọi là bột nhất, mẻ sau không tốt bằng gọi là bột nhì...(phơi lâu lắm mới xong, chưa kể gặp trời mưa)
Hết sắn giây, lại đến mài củ mì (ở đó họ gọi là củ sắn), hết củ mì thì có củ huỳnh tinh (bột củ này làm bánh phục linh...mài triền miên..
Dạo đó đi đâu trong thành cũng thấy mấy cái nong phơi bột, mùi chua chua.(đất rộng tha hồ phơi!)
 Bột làm xong được gởi lên cho mấy ông chồng đang đóng đồn ở xa, tận biên giới Lào! Tớ còn nhớ như  in những cái địa danh như Lao Bảo, A Sao, A Lưới.. đó là những nơi rừng thiêng nước độc trên dãy Trường Sơn. Mẹ cũng thường làm thịt chà bông và đan găng tay, mũ thật dày vì ba nói trên đó lạnh lắm. Lúc đó khoảng đầu thập niên 60, mấy người anh em còn ở trong rừng sâu, chưa có vũ khí nặng nên chỉ lâu lâu mới làm một cú gây tiếng vang chứ chưa có ..mần ăn nhiều nên chiến tranh chưa có ác liệt như sau năm 68.(chưa biết mùi đau thương!)
Toàn cảnh thành Đinh Công Tráng, Sept 1967 - Photo by David Sciacchitano

(Mới tìm 1 ít thông tin về cái thành cổ này nhưng toàn là thông tin về trận đánh ác liệt năm 72. Hình ảnh cũ của nó không có, sau 72, nó chỉ còn là một nấm mồ tập thể chôn vùi biết bao người !)
Hơn hai thế kỷ trước, Cổ Thành Quảng Trị là thành lũy quân sự của nhà Nguyễn được xây cất từ đầu đời vua Gia Long (1802), tới năm 1827 vua Minh Mạng cho xây lại bằng gạch. Chu vi tường thành gần 2.000 m, cao 9,4 m, dưới chân dày 12 m, bao quanh có hệ thống hào, bốn góc thành là 4 pháo đài cao nhô hẳn ra ngoài. Trong những năm 1809-1945 nhà Nguyễn lấy làm thành lũy quân sự và trụ sở hành chính. Thành được xây theo lối kiến trúc thành trì Việt Nam với tường thành bao quanh hình vuông được làm từ gạch nung cỡ lớn; kết dính bằng vôi, mật mía và một số phụ gia khác trong dân gian như mủ cây Ô-Dước. Thành trổ bốn cửa chính Đông Tây Nam Bắc. Sau chiến dịch mùa "Hè đỏ lửa" 1972 toàn bộ Cổ Thành Quảng Trị gần như bị san phẳng; chỉ còn sót lại một cửa hướng Đông tương đối nguyên hình và vài đoạn tường thành cùng giao thông hào bên ngoài chi chít vết bom đạn  )

 tấm hình này chụp 2007, có lẽ nó là cái cổng duy nhất còn sót lại.

Không biết được bao lâu thì lại dọn ra ngoài, nghe mẹ kể ông tướng Nguyễn Chánh Thi ra xem xét tình hình nói rằng trong thành mà tập trung như vậy nguy hiểm lắm! Tụi nó bắn vào là chết cả đám!
Lần này thuê nhà của bác Đoài(?) trên đường Quang Trung. Nhà bác này có đất rộng nên xây thêm 1 căn bên hông cho thuê, phía sau có mảnh đất rộng trồng đậu xanh, chuối..
2 thằng nhóc ở vườn sau nhà
Hai bác chủ nhà đã lớn tuổi có 3 người con gái: chị Thanh học lớp chị Thuỳ, kế là Thanh Hương học lớp tớ, em út là Hương Hoa nhỏ hơn 1,2 lớp (cứ lấy tên chị mà lót cho em)
Sau mới biết thêm còn có một anh lớn đang du học bên Mỹ (chắc anh này học giỏi lắm)
Nhà này rất ngoan đạo, tối nào cũng nghe đọc kinh, khỏi nói 3 chị em này đi nhà thờ thường xuyên và trong tuần có mấy buổi tới sinh hoạt ở đó theo đội gì đó tớ quên tên , đại khái như Gia đình phật tử bên chùa vậy!
Thế là từ đó, tớ có bạn kế bên, đi học chung nữa, thích lắm, không còn phải lo dậy sớm đi học và nhất là khỏi sợ..chết vì mấy con sâu đo!
Đến hè, qua nhà bà con của Hương Hoa học thêm, mấy nhà này thỉnh thoảng hay đánh bài, không phải bài Tây hay bài tứ sắc, tớ thấy lá bài lớn mà dài, có vẽ hình lạ lắm. con nít cũng hay ngồi coi người lớn chơi, không thì chơi ô làng, nhưng mê nhất là chơi đánh nẻ, hình như là 10 que tre (hay hơn?) chắc các bạn đều biết. Trò này mà có cái banh tennis là tuyệt nhất nhưng khó có lắm, phải chơi bằng viên bi hay banh của bóng bàn, chơi hoài "tay nghề " được nâng lên thấy rõ! đi học cũng đem theo chơi.
con đường trước nhà dẫn đến "vườn hoa"
Nhà không có giếng, thường thì chị Tâm phải đi xách nước ở một nhà trong xóm hơi xa dọc đường có nhiều tre rất mát, bọn tớ cũng đi theo và tập gánh (chỉ độ nửa thùng thôi) đau vai lắm! nhưng vui, cái giếng này cả xóm xài nên đó cũng là nơi tụ họp, nói chuyện như lúc trước đi giặt đồ bờ sông.

Vườn hoa
 Chiều chiều, người dân hay ra "vườn hoa" gần đó chơi, đó chỉ là 1 khoảng tam giác (tiểu đảo) nơi giao nhau của 2 con đường, chỉ thấy cỏ chứ chả có bông hoa gì! người lớn, con nít ngồi dọc theo cái bờ lề nói chuyện hóng mát rất vui (chắc là giờ đó không còn xe chạy)
Ở miền này có 1 thứ trái (dại?) mà tớ không còn thấy ở đâu có, nó nho nhỏ bằng đầu ngón tay, màu đỏ, chua chua, người ta gọi là trái dâu (nhưng không giống gì dâu ta hay dâu tây cả) người ta bán từng lon cho con nít ăn vặt như ở QN người ta bán chà là (dại) hay trái trâm vậy, tới mùa hè nhiều lắm, mấy bà rủ nhau mua về làm rượu, mẹ tớ cũng làm. gởi về QN cho bà con.
Hoa, Thùy, chị Tâm, Mỹ, Hương, bé?, Cường, Tuấn
.
 Hai nhỏ Hương và Hoa chơi với tớ cả ngày trừ những lúc tụi nó đi tới nhà thờ sinh hoạt, những lúc đó tớ buồn lắm, thấy trống trải quá và cứ mong tụi nó chóng về..riết rồi tớ đâm ra ghét nhà thờ luôn! mà hình như tụi nó không rủ đi hay mẹ tớ không cho nên tớ nhớ chưa có đi nhà thờ lần nào cả. Anh tụi nó có gởi về 3 cái áo đầm đẹp ác ! (áo Mỹ mà!) Tớ vẫn nhớ rất rõ áo chị Thanh màu thiên thanh, áo của Hương màu vàng có chấm trắng li ti (đẹp nhất) còn áo nhỏ Hoa màu hồng! (trong hình Hương và Hoa mặc 2 cái áo vía đó nhưng rất tiếc là không  có màu để thấy nó đẹp lộng lẫy!), tụi nó còn đem ra khoe một hôp bando cài tóc, nhiều màu lắm, nó cho tớ lựa màu nào cũng được nhưng màu trắng thì tụi nó không đụng tới, vì không được cài, như thế là đeo tang! (lúc đó tớ và tụi nó bàn tán, chắc bên Mỹ họ không kiêng sao mà làm bando màu trắng nhỉ!) anh nó cũng gởi về nhiều bong bóng, loại nho nhỏ, 3 đứa thổi đã đời, hết hơi! Đó là những thứ mang hơi hướng America đầu tiên tớ biết, dạo đó chỉ thỉnh thoảng thấy có 1 ông Mỹ dân sự phát kẹo cho con nít thôi, còn quân nhân thì không thấy, tớ chỉ thấy hình ba chụp chung với cố vấn Mỹ trên tiền đồn thôi!
 Có lần mọi người qua bên kia sông coi biểu diễn nhảy dù, Tướng Nguyễn Chánh Thi tổ chức cho dân chúng coi, tớ cũng đi cùng , coi thì cũng thú vị nhưng tới hồi kết thúc, trời nắng như đổ lửa, xung quanh là đồng trống, kiếm không ra miếng nước uống, đứa nào đứa nấy khát khô cổ, mệt đừ!!

  Thường hay có máy bay thả truyền đơn, con nít khoái lắm đi lượm về cả nắm..nhưng vui nhất là khi những đoàn Đại nhạc hội về trình diễn, ban ngày có những xe đi alo quảng cáo và phát những tờ chương trình in hình tài tử thấy mê! Chị Thùy kể có lần thấy ca sĩ Duy khánh và Thanh Thúy vì ông này có cha mẹ ở gần nhà số 13 PTG, chị nói Thanh Thúy đẹp ơi là đẹp, mái tóc dài  mặc áo dài tím. (ông này là cháu mấy đời của ông quan Nguyễn văn Tường). Tớ thì thích những hình có cô Kim Cương vì họ có in một hình viên kim cương lóng lánh.
Cái rạp xi nê hay chiếu phim Ấn Độ có mấy công chúa hát múa trên một cái lá sen to khổng lồ, con nít mê mẩn.. Khi có đoàn hát hay đoàn ca nhạc kịch gọi là đại nhạc hội (thường vào dịp xuân về họ làm "Cây mùa xuân" ) thì rạp tạm ngưng chiếu phim, khi nào mấy đoàn này đi thì mới chiếu lại. Chuyện giải trí chỉ có vậy, đêm đêm nghe radio có nhiều bài hát và đặc biệt lúc đó có chương trình quân đội : Tiếng nói Dạ Lan, nghe ngọt ngào lôi cuốn lắm!
  Có một sự kiện mà tớ không biết chính xác năm nào: sáng đó thấy ngoài đường xôn xao vui lắm, tớ chạy ra xem thì thấy nhiều chiếc xe đò treo banderole ở hai bên hông xe đại khái là đi ra cầu Hiền Lương trên sông Bến hải biểu tình, trên xe đầy người hát hò vui lắm, dân chúng 2 bên đường hoan hô! tớ lật đật chạy về nhà la lên, má ơi, đi ra Bến Hải chơi! không biết mẹ nói sao nhưng tớ nhớ là mình thất vọng ghê gớm vì không đi được! cứ nghe người lớn kháo nhau đủ chuyện về cây cầu đó nên tò mò lắm, nào là 2 anh lính gác cầu của hai bên chọc nhau, đùa với nhau v.v..
 Và một sự kiện nữa cũng không biết năm nào, chỉ nhớ là hôm đó nắng chang chang, người ta kêu con nít sắp hàng hai ở sân vận động, Mỹ sẽ phát quà! (tớ đoán chắc là ngày Quốc Khánh 4-7)
 Xếp hàng rồng rắn dài ơi là dài, trời nắng mà chờ mãi vẫn chưa tới lượt, mồ hôi mồ kê đổ, vừa khát nước vừa mỏi chân, muốn bỏ về cho rồi nhưng tiếc cái công xếp hàng cả buổi mà cũng ham "đồ Mỹ" nữa! vô được gần tới nơi thì thấy một ông Mỹ đang quậy nước cam trong cái thùng to như thùng phi, ông khác thì phát bánh hay xúc xích gì đó không nhớ nữa! lãnh được rồi hí hững lắm,  ra ngoài thấy mấy đứa con trai rủ nhau xếp hàng lần nữa!
  
La Vang
Dân chúng ở đây theo đạo khá nhiều, do lúc trước bị vua cấm đạo nên họ tụ tập vô đây, nhất là sau 54. Tớ cứ nghe mấy người ở nhà bác Đoài và chị em Hương Hoa nhắc đến Thánh Địa La Vang, nào là nơi đó linh thiêng lắm, đẹp lắm...tớ nghe và cứ tưởng tượng nơi đó là thiên đường vậy! rồi tớ nhớ có được tới nơi này một lần có lẽ là một dịp lễ lớn vì rất đông người hành hương. Bây giờ trong kí ức tớ chỉ còn nhớ là chỗ đó rộng lớn lắm, từ ngoài vô tới nhà thờ có rất nhiều tượng Thánh lớn (nói theo kiểu bây giờ là hoành tráng lắm!)
Rất tiếc là năm 72 nó cũng tan nát, tìm mấy hình cũ thì không có, chỉ có hình cảnh hiện nay hầu như đã được xây dựng lại mới hoàn toàn!và chỉ thấy những chậu cây kiểng chứ không có những tượng Thánh bề thế ngoài khuôn viên như trước.

( La Vang ngày nay là một thánh địa và là nơi hành hương quan trọng của người Công giáo Việt Nam, nằm ở huyện Hải Lăng, cách thị xã QT 4km về phía nam, thuộc Tổng Giáo phận Huế. Các tín hữu tin rằng, Đức Mẹ Maria hiển linh ở khu vực này vào năm 1798 và một nhà thờ đã được xây dựng gần nơi 3 cây đa, nơi Đức Mẹ hiện ra. Thánh địa La Vang được Tòa thánh Vatican phong là Tiểu Vương Cung Thánh đường La Vang từ năm 1961
Nhà thờ LV 1967
Theo truyền khẩu, bắt đầu từ 1864, đã có 30 giáo dân Cổ Vưu tổ chức hành hương La Vang và những cuộc hành hương như thế diễn ra hằng năm với số giáo dân tham dự càng lúc càng đông biến cuộc hành hương La Vang cấp giáo xứ (Cổ Vưu) thành giáo hạt (Dinh Cát).
Từ khi nhà thờ ngói được dựng, hàng năm vào ngày 15 tháng 8 tại La Vang thường tổ chức lễ hội hành hương, gọi là "Kiệu" (cứ 3 năm lại có một "Kiệu" lớn, gọi là "Đại hội La Vang"). Người hành hương về nơi này có thể mua được lá cây vằng, một loại lá thường dùng sắc thuốc hoặc uống mát, lành và có khả năng kháng khuẩn, rất tốt cho phụ nữ sau khi sinh nở. Không những thế, khách thập phương đến đây là để hành hương và cầu xin những ơn lành mà người Công giáo tin rằng Đức Bà sẽ ban ơn như ý.
Sau một thời gian gián đoạn, từ năm 1990, chính quyền địa phương đã cho phép hành lễ tại đây trở lại. La Vang đã trở thành thánh địa hành hương quan trọng nhất của người Công giáo Việt Nam, hàng năm có hơn nửa triệu người về hành hương, như năm 2008  Đại hội La Vang 29 sẽ vào năm 2011 (cứ 2 năm hành hương có 1 Đại hội).(theo internet)
Nhà thờ LV (67)

 Mùa hè, nắng gắt nhưng lúc đó thị xã có rất nhiều cây to, nhất là phượng nở hoa đỏ rực! bọn tớ cứ lấy hoa phượng làm đồ chơi, cánh nó ăn cũng chua chua, trái nó nằm trong 1 lớp vỏ dày dài, rất cứng, phải lấy búa đập ra (không biết để làm gì chứ ăn không được!) hình như đối với con nít, cái nóng không ảnh hưởng bằng cái lạnh thì phải, vẫn chạy nhảy vui đùa  thoải mái..
 Mùa đông thường mưa dầm dề, ẩm ướt, phơi đồ khó khô, đêm nằm ngủ lạnh lắm, hồi đó không có nệm, nhiều khi phải để 1 cái lò than đã vùi 1 lớp tro dưới giường cho ấm! Tớ và chị Thùy chia nhau bộ đồ dạ của lính Tây, đứa mặc áo, đứa cái quần, bên ngoài có mền mới chịu được! Mấy bà già thường có 1 cái giỏ mây nhỏ bỏ vừa 1 cái ơ nhỏ (bằng gốm) trong bỏ ít than hồng, xách theo bên mình nếu đi ra ngoài. Và ăn cay khi trời lạnh rất ngon! (kêu là lồng ấp?)
 Lúc này tớ đã thích đọc truyện rồi, có 1 nhà bạn gần đó có rất nhiều tryện tranh (loại rẻ tiền, giấy xấu ), tớ nhớ cả bọn nằm lăn trên gác đọc say xưa, nhưng đọc rồi cũng hết, ở nhà cũng có nhiều sách của ba nhưng tớ chưa đọc được (ba hay mua đem lên đơn vị xem chứ ở trên đó ngoài cái radio thì chả còn gì để giải khuây!)
 Có 1 tiệm sách tên Phổ Thông, bọn tớ hay đến mua ngòi viết, mực, vở...ở đây có bán nhiều truyện cổ tích rất hấp dẫn, sách in trên giấy tốt, bìa vẽ tranh rất đẹp, đứa nào cũng thèm , chủ tiệm là 2 chị em, cô chị rất đễ thương (bán 1 đồng 3 ngòi viết) còn cô em , tớ còn nhớ tên Vân, mập và ..không dễ thương  (chỉ bán đúng 2 ngòi viết thôi!) nên chị em tớ cứ thấy cô chị bán mới vô mua . Cứ lân la tới hoài rồi cô chị cũng cho chị em tớ xem mấy cuốn truyện cổ tích đó, đó là những tryên cổ tích của nước ngoài, dịch từ tiếng Pháp, hình ảnh rất đẹp, nào là Cô bé lọ lem, Bạch Tuyết, Công chúa da lừa...cứ trưa trưa bỏ ngủ trưa tới tiệm coi "cọp" (dĩ nhiên là nếu lúc đó không có cô Vân coi tiệm!)
 Gần đó có 1 chú chuyên khắc tên trên viết máy, khắc thủ công chứ không có máy móc gì như tiệm Đại Chúng ở QN, cả bọn hay ghé xem chú làm, say mê, nhưng chỉ xem chứ lúc đó chưa đứa nào có viết máy,  (hình như lên trung học mới xài viết máy) vẫn xài viết chấm mực, phải có giấy thấm hay viên phấn để chậm cho khỏi lem.
 Thời đó có những sách giáo khoa như sách sử ký và thủ công in trên giấy và bìa rất tốt vì do "Nhân dân Hoa kỳ tặng" những sách này hình màu rực rỡ chứ sách của Vn giấy xấu và thời đó in ấn còn thô sơ, làm gì có hình màu! Sách giáo khoa nhưng cũng có rất nhiều truyện cổ tích VN như Hoàng tử sọ dừa, Tấm cám...đọc say mê! (đỡ dang nắng)
 Đầu năm học mà kiếm được mấy cuốn Thế giới tự do để bao vở là mừng lắm, tạp chí này của phòng thông tin HK phát không cho nhân dân VN nhưng mấy ông công chức thường ếm bớt nên dân chúng đâu có nhiều!

 Đó là mùa nắng, tới mùa mưa đi học cũng mệt nếu ta bị ..rách áo mưa! hồi đó áo mưa không được tốt, cứ hay bị rách và chắc cũng không rẻ nên có cái nghề vá áo mưa , rách đâu thì vá đó, ông thợ lấy cái bàn ủi bằng than ủi lên thì phải! Tớ nhớ chuyện này vì hồi đó trong lớp có chị lớp phó có cha làm nghề này. Trưởng lớp tên Thìn (chắc là tuổi thìn) và phó tên Xuân, các bạn sẽ ngạc nhiên khi biết đó là Xuân (Sông trăng ) đó! Hai chị này có vẻ lớn hơn bạn bè trong lớp chắc là đi học trễ.
 Những năm nhà tớ ở QT thì không có trận bão hay lụt nào lớn, chỉ có ít lần mưa nhiều, đi học về cứ sợ lọt xuống mấy cái mương hay hố hai bên đường vì nước ngập hết không còn thấy được trừ những chỗ có xoáy nước lớn thì biết là chỗ sâu! Bão thì được nghỉ học, ở nhà nhìn ra cánh đồng xa xa thấy người ta chèo thuyền trên những chỗ là đám ruộng, con nít chưa biết gì, chỉ thấy nghỉ học là khoái thôi, nhất là sau đó hết bão, chạy ra đường, chỗ những cây phượng cổ thụ bị bật gốc, lượm trái của nó về chơi, bình thường cao quá đâu ai hái được!
Tớ cũng kiếm nylon lấy kim chỉ, mày mò may 1 cái túi 2 ngăn, có thể gấp lại để đựng sách vở cho khỏi ướt! Giờ nữ công cô đã dạy mấy mũi can bản rồi. Đan thì tớ đã "lên hạng " rồi, đã đan được foulard để quàng cổ cho ấm, foulard nhiều kiểu đẹp lắm, cứ thấy bạn nào có kiểu lạ là tớ mượn về nói mẹ bày đan! áo thì chỉ đan phụ mẹ mấy mũi thường thôi chứ chưa biết bớt nách hay viền cổ..
lúc này có nhiều mốt mới lắm, mấy bà nội trợ cứ trao đổi kiểu áo len và bắt đầu thấy có loại len to đan bằng que tre to rất mau, loại này để đan áo cho đàn ông mới hạp.
 Ở trường mấy cô giáo cũng đem theo đồ đan, giờ ra chơi hay khi cả lớp làm bài tập, cô lại đan.
 Năm lớp nhì (lớp 4) tớ học với cô Lê thị Tin Kính, mấy năm trước nghe tiếng cô này nghiêm nên ớn lắm, hình như chỉ có cô là còn độc thân, tóc thắt bím, mặt ..chả hiền tí nào!
Thật ra cô chỉ nghiêm nghị vậy thôi chứ cô dạy rất hay và tận tuỵ với học trò, tụi tớ nhanh chóng mến cô, lúc đó có lẽ cô cũng chỉ mới chừng dưới 25 tuổi nhưng đã có nhiều tiếng xì xào cho rằng cô kén quá nên ..ế! Có dạo phòng ốc sao đó, lớp tớ phải học tạm một phòng ở bên ngoài (?) nên không đóng cửa lớp được hay sao đó mà có người để một bức thư trên bàn giáo viên, cô vô lớp đọc xong, thấy cô nghiêm mặt lại có vẻ giận lắm và dặn cả lớp lần sau phải vất những thứ đó đi! tớ đoán chắc có mấy anh chàng rỗi hơi chọc ghẹo cô thôi!
 Bạn bè trong lớp tớ chỉ còn nhớ có bạn thân tên Yến và một bạn mới về đây thì phải, tên Quỳnh Như, ba bạn này chắc là công chức cao cấp vì thấy nhà bạn là một căn nhà Tây của chính phủ cấp (như nhà DT vậy), bạn này có nhiều chị em gái mà người nào cũng lót chữ Quỳnh, tớ thích nhỏ này vì bạn rất dạn dĩ, ăn nói hoạt bát (chứ không rụt rè như phần lớn con gái nhỏ) và nhất là bạn đi xe đạp mà có thể thả tay, vừa nói chuyện, vừa vung tay diễn tả rất chì!!
 Trung thu, trường bắt mỗi học sinh phải làm một cái lồng đèn và lớp tập văn nghệ để ra sân vận động có tổ chức đón trung thu, có chấm điểm. Lúc đó tớ cứ ước gì mình có anh để làm lồng đèn cho tớ! nhưng rồi cả bọn cũng đi kiếm tre, về chẻ, vót lui cui làm lồng đèn ngôi sao, hồi đó chỉ có đèn kiểu này chứ làm gì có lồng đèn đủ kiểu như trong Chợ lớn làm bán. Ngôi sao thì đứa nào cũng giống nhau thôi, chỉ ăn thua là trang hoàng dán giấy lên sao cho độc đáo thôi! 
Tối đó đứa nào cũng diện áo đẹp nhất, cầm cái đèn lên tới nơi tập trung rồi mới thắp nến lên, đông vui khỏi nói, cái đèn của tớ nó chìm lỉm giữa một rừng đèn to, đẹp lộng lẫy! nhưng mà cũng không buồn gì vì mình cũng có được cái đèn sau cả tuần cặm cụi ..

 Mẹ đang có bầu em Quảng thì ông Ngoại bị xe tải tông ở QN, dì ba biết mẹ có bầu nên dấu không cho biết nhưng ông nội ra báo tin cho mẹ về thăm chứ ông Ngoại bị nặng sợ không qua khỏi. Chị Thuỳ mới 11 tuổi nhưng biết đi xe đò một mình vô Huế nhờ người bà con mua vé máy bay đi Quy Nhơn, đường sắt bị đặt mìn phá hoại tê liệt đã lâu, xe đò cũng nguy hiểm, chắc là vé máy bay cũng khó có liền! ( mẹ kể lúc đó bụng khá bự mà còn mang theo 12kg bột sắn và một bình lớn rượu dâu về làm quà nhưng ở Qn chưa ai biết xài bột này!) Chỉ có mấy người Bắc mới biết "cái quý giá" của nó!!
Xem em bé
 Sau đó chị Thuỳ kể là sáng hôm sau chị phải thi vô Đệ thất mà tối đó mẹ đau bụng, chị phải theo mẹ vô BV, sáng lật đật chạy về đi thi mà cứ nghĩ chắc phen này rớt quá! ngày có kết quả, người coi đông quá, chị ráng chen vô, rớt chiếc dép mới và thấy có tên, thứ 58, chị mừng quá, chạy về bỏ chiếc dép luôn! Hôm sau ba về thưởng chị chầu kem.
 Thời đó trừ Saigon ra, còn mỗi thị xã chỉ có 1, 2 trường trung học công lập và được đặt tên không trùng nhau nên chỉ nghe tên là có thể biêt là trường đó ở đâu như Thị xã Quảng trị là trường Nguyễn Hoàng, Huế có trường Quốc học (nam) và Đồng Khánh (nữ), Đà Nẵng: Phan chu Trinh, Quảng Ngãi: Trần Q Tuấn, Quy Nhơn :Cường Để, Nha Trang: Võ Tánh....
Mỗi nơi cũng có một con đường chính (phố chính) như ở Quy Nhơn là đường Gia Long.. Ở Quảng Tri và Huế là đường Trần Hưng Đạo. 
Chị Thuỳ có bạn là chị Thuỷ có cửa tiệm ở đường THĐ và một chị rất thân tên Cúc có tiệm sách. Tớ thích và ước ao mai mốt nhà mình mở tiêm sách, tha hồ đọc.


Nói chuyện sách tớ nhớ có thấy ba đem về một quyển có vẻ hơi lớn và giấy đẹp hơn mấy cuốn khác đó là cuốn Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân, tớ mở xem thì thấy trang đầu có giòng chữ rất đẹp: 
               Người đi một nữa hồn tôi mất
              Một nữa hồn tôi bỗng dại khờ
 Có ký tên chủ nhân là Nguyễn Hữu Bài, tớ thắc mắc ghê lắm, không hiểu gì nhưng đoán chú này chắc có tâm sự buồn! Hai câu thơ của Hàn mặc Tử này nghe cứ buồn man mác!
Sau này nghe mẹ kể là chú Bài thất tình sao đó, rồi bịnh, đã đào ngũ rồi! ba giữ sách này làm kỷ niệm. Sau 75 cuốn này không còn, không biết nó đang lưu lạc chốn nào hay đã bị làm giấy gói xôi, gói bánh mì! nhiều khi tớ tưởng tượng cuốn sách này bị đem bán ve chai và có người quen hay con cháu chú Bài thấy được và  nó được tái ngộ chủ nhân! (như nhật kí ĐTT vậy mà). Dù gì, khi nhớ đến chuyện này, lòng cứ buâng khuâng!
  Ở QT lúc đó chỉ có 1 tiệm thuốc tây của 1 ông Tây (có vợ Việt) làm chủ . Sau đó nghe tin ông này bị Vc giết khi đi về Khe Sanh, có lẽ họ tưởng ông là người Mỹ chăng!? Dân chúng xôn xao vụ này dữ lắm, còn tớ, cứ chạy qua lại ngang nhà riêng của ông này để "xem xét tình hình!"
 Năm 63, ở Huế rất lộn xộn nhưng ở QT theo như tớ nhớ thì hình như không có biến động gì, dân ở đây theo công giáo nhiều,  chỉ có vài ngày giới nghiêm rồi sau đó sau cuộc đảo chánh mọi sự trở lại bình thường, chỉ thay Tỉnh trưởng thì phải!?

 Rồi ba nói cả nhà dọn vô Huế, lúc này đã là năm 1964 rồi.
 Hình như Tiểu đoàn của ba dời vô trong hay sao đó, đang giữa năm học, tớ đang học lớp Nhì còn chị Thuỳ học lớp Đệ Thất trường Nguyễn Hoàng, cả nhà đi, chị Thuỳ phải ở lại học cho hết niên khoá, chị ở trọ nhà chị Thuỷ, thỉnh thoảng đi xe đò về nhà. 
Tớ phải nói lời chia tay với bạn bè trong lớp, buồn lắm nhưng không có lưu bút hay hình ảnh gì để làm kỷ niệm cả, cũng không biết hỏi địa chỉ để liên lạc nên từ đó tớ ..đứt đường tơ! Trừ bạn Xuân sau này gặp lại ở Quy Nhơn.
Cô Kính buồn lắm, cô tới nhà cho mẹ địa chỉ của cô, dặn khi nào ổn định mẹ nhớ gởi thơ cho cô biết địa chỉ ở Huế, cô hay vô Huế thăm bà con sẽ ghé nhà. Và cô có tới nhà thăm thiệt! lúc này tớ mới biết cô thương tớ lắm nhưng ngoài mặt thì vẫn như không!
 Đến bây giờ tớ vẫn hình dung ra cô với 2 bím tóc thắt con rít dài, gương mặt nghiêm nghi.Chắc sau này cô vô Huế, tớ mất liên lạc khi về QN vì mẹ không  viết thư cho cô nữa. 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 Chuyện bên lề
Một vài thông tin về các địa danh đã ăn sâu vào đầu tớ

Lao Bảo (hiện nay)thị trấn nhỏ thuộc huyện biên giới Hướng Hóa, phía Tây của tỉnh Quảng Trị. Từ thị xã Đông Hà theo đường Quốc Lộ 9A đi về hướng Nam Lào khoảng hơn 80 km sẽ đến Lao Bảo. Đây là một thị trấn tương đối sầm uất nhờ mậu dịch biên giới. Đây là một điểm quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông - Tây. Lao Bảo có dân số trên 30.000 người.( những năm 80, đây là điểm hàng lậu ồ ạt vào Vn từ Lào)
  Thung lũng A sao (A shau, a sầu) Khu căn cứ quân sự này đóng chốt bên một cửa ngõ của đường mòn Hồ Chí Minh, cạnh biên giới Lào, bao bọc chung quanh là các căn cứ cách mạng của Khu ủy Trị Thiên, các bản làng của đồng bào các dân tộc Kơ Tu, Pa Kô... nằm khuất dưới tán những khu rừng già.
A Lưới là một huyện miền núi biên giới của tỉnh Thừa Thiên-Huế, tiếp giáp với Lào ở phía Tây.
Về mặt giao thông, nó được nối với thành phố Huế bằng quốc lộ 49, là một quốc lộ rất hiểm trở có ba đèo cao và vực sâu, trong đó đèo Kim Quy dài 16 km.
A Lưới là mảnh đất có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống như: Tà Ôi, Vân Kiều, Cơ Tu, Hoa...
Các địa danh được biết đến ở A Lưới trong Chiến tranh Việt Nam gồm: đèo Mẹ Ơi, suối Máu, đồi A Bia (người Mỹ gọi là Hamburger Hill - đồi Thịt Băm, nơi xảy ra trận Đồi Thịt Băm)...
Dưới đây là lời của 1 bộ đội BV đã đóng quân ở đó:
 "Những khu rừng có hệ sinh thái ba tầng ấy chính là nơi chúng tôi đã sống thời chiến tranh, trong căn cứ của chiến khu A Lưới, đóng dưới tán những cây kiền kiền, chó, sao... cao ngút trời. 2/3 những cánh rừng nguyên sinh ấy đã bị tiêu hủy không còn dấu vết do bom đạn, nhất là chất độc da cam "

  Nói đến "Mùa hè đỏ lửa " Quảng Tri gắn với cái "Đại lộ kinh hoàng", có nhiều thông tin về vụ này trên net, ví dụ Ở đây

Noel 72, TT Thiệu khóc tại nhà thờ LV đổ nát
    ".. miền Bắc đã huy động rất nhiều tân binh cho trận quyết chiến này. Rất đông những người lính lên đường mùa hè 1972 ấy là những thanh niên ưu tú từ 30 trường đại học - cao đẳng của Hà Nội: gần 10.000 sinh viên và cả giảng viên trẻ. Hiện nay ở Nghĩa trang Trường Sơn, ở Thành cổ Quảng Trị có rất nhiều bia mộ của những người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam ghi rằng quê quán: Hà Nội - Năm sinh 1954 hay 1955."

 Thị xã QT, sau 72 đã thành bình địa không còn ai, bây giờ, thị xã Đông Hà là tỉnh lỵ.
 Vùng này hứng chịu nhiều bom đạn mất mát, đến giờ vẫn còn bom mìn sót lại, khí hậu thì khắc nghiệt, rừng bị tàn phá nhiều nên bão lũ triền miên..

..Vào mùa hè, mùa gió Lào (gió Foehn) khô khốc rát bỏng, cây cối héo khô, mùa mưa thì mưa dầm dề lạnh cóng..nên người ta mới gọi là nắng lửa mưa dầu, điều này càng tệ hơn khi rừng phía tây bị tàn phá nặng nề
 Mới biết thêm là sau biến cố 72, trường trung học NH cũng dời vào Đà nẵng, chắc dân chúng cũng tứ tán khắp nơi. Mới đây trong 1 lần đi Phan Rang dự đám cưới, chị Thuỳ khám phá ra rất nhiều người QT vô đây, họ nói năm 72,  Cha nhà thờ dẫn họ đạọ vào đây nương náu, hiện giờ đã hình thành một giáo xứ rất đông!


"Bây giờ cái tên Quảng Trị trở thành thương hiệu rồi, ngoài Nghĩa trang Quảng Trị, gió Lào Quảng Trị, bão Quảng Trị, lụt Quảng Trị... còn có Phân bón Bình Điền Quảng Trị, rượu Xika Quảng Trị, nuôi tôm sú vùng cát Quảng Trị, hồ tiêu Quảng Trị, đất học Quảng Trị, nhà báo Quảng Trị, ca sĩ Quảng Trị, đạo diễn Quảng Trị, Cửa Việt Quảng Trị, Cửa Tùng Quảng Trị, Cồn Cỏ Quảng Trị, hàng rào Mắc na ma ra Quảng Trị..".(copy trích đoạn 1 trang web của QT)
   
Đêm thương nhớ nhiều những kỷ niệm xưa
Sao vương vấn hoài tháng ngày tuổi ấu thơ.
Con sông nhỏ một thời tắm mát ơ ..... 

Những câu thơ trong 1 bài thơ viết về quê hương QT của nhà thơ Tạ Nghi Lễ, mới được biết ông này học trên chị Thuỳ 1 lớp và đang viết về những hồi ức ấu thơ thì đã đột ngột qua đời năm 2008! Tiếc thật! 
 VỀ
( Nhớ về Quảng trị) Thơ Tạ Nghi Lễ
Xin tạ lỗi cùng quê hương

Hai mươi năm chưa hề trở lại
Nợ áo cơm, dặm đường xa ngái
Lòng hẹn lòng tôi nhé,về quê


Tôi sẽ về tìm lại ấu thơ

Con sông nhỏ một thời tắm mát
Chiều thị xã, hương sầu đông thơm ngát
Tiếng ve khô cong ngọn gió Nam Lào


Tôi sẽ ngược đường Chín

Từ Đông hà ,Mộc Đức, Lâm Lang
Phiên chợ huyện, ngày xưa Cam Lộ
Ấu thơ tôi mê mãi đi tìm


Tôi sẽ xuôi  dòng sông Hiếu

Về Lâm Xuân, Nhĩ Hạ, Gio Linh
Đêm sóng biển , rạt rào bất tận
Não lòng người "..Ăn nửa trái sim ''


Tôi về với trăng đêm cầu An Lạc

Mối tình đầu tôi đã đánh rơi
Em giờ cuối chân trời trôi dạt
Trong đục nào, em chạnh nhớ đến tôi


Tôi sẽ về ăn nem chợ Sãi

Món quê hương thèm đến nao lòng
Mùa lũ lụt, hương rằm tháng bảy
Thạch Hãn đôi bờ ,sóng nước mênh mông


Tôi sẽ về ngã ba Long Hưng

Trăng mát lạnh một trời tỉnh lỵ
Tôi, chú bé, ngày xưa trọ học
Phượng rụng vai người xao xác mùa thi


Tôi sẽ về La Vang

Nghe chuông đổ đôi bờ nhật nguyệt
Tiếng cầu kinh trầm buồn tha thiết
Ai như tôi , đi giữa cõi vô cùng


Tôi sẽ về thăm

Về thăm tất cả
Từ bờ tre, giếng nước, ao làng
Ai cũng có một thời tâm tưởng
Suối nguồn nào cũng trở lại với dòng sông

                                    1995

................................................
Đọc bài thơ này, nhớ nhiều thứ, cây sầu đông..

 

Thứ Tư, 13 tháng 7, 2011

Những mảnh vụn kí ức 1: Bồng Sơn

 Mỗi sáng trên đường tơí chợ, tớ đi ngang qua 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học và một trường trung học cơ sở.
Nhìn tụi con nít tíu tít có, mếu máo có, hí hửng có, tớ muốn nhớ lại cái thời bắt đầu có trong kí ức của mình.
Không biết con người ta nhớ được từ lúc nào nhỉ?
Với tớ thì có lẽ vào khoảng 3 tuổi thì phải!
Vì tớ chỉ còn nhớ mơ hồ 1 vài điều trước khi có em mà em Tuấn kế tớ thì nhỏ hơn 4 tuổi!

Tớ bị giả trai!
 Lúc đó chỉ mới có 2 chi em, cả nhà hình như đang sống với ông Nội thì ba đổi về Bồng Sơn làm việc.
Tớ chỉ còn nhớ cả nhà đi xe lửa, tớ thích lắm, khi tới nơi phải xuống tàu, tớ còn nhớ mình hỏi : ủa sao không đi nữa mà xuống chi vậy!!
 Lúc đó hình như chưa có điện, nhà cửa còn đơn sơ, xung quanh có ruộng, có trẻ chăn trâu.
 Nghe mẹ kể hồi đó 2 chị em có bộ bàn ghế mây để trước nhà ngồi ăn cơm, chơi đùa, con nít hàng xóm cũng khá nhiều (nhưng giờ trong đầu mình chả nhớ ai cả).
Hai chị em và bạn Sương.
 Tớ còn nhớ buổi trưa 2 chị em lén trốn ngủ trưa theo  đám con nít đi trên đường ray xe lửa để kiếm hái lá lốt! (không biết để chơi hay để nấu canh!?) đứa nào cũng chân trần, trưa nắng chan chan, 2 thanh đường ray bằng sắt thì nóng bỏng mà ở giữa thì đá lởm chởm đau điếng! Vậy mà hình như thú vị lắm hay sao mà đi hoài! (không nhớ có bị la không)
 Buổi chiều ăn cơm sớm (vì không có điện) rồi..chơi tiếp! mẹ thường hay dẫn đi bộ loanh quanh gọi là đi tiêu cơm! người lớn con nít xung quanh cũng vậy, chuyện trò vui vẻ lắm! hồi đó chưa có phương tiện giải trí như TV, radio thì cũng chưa có nhiều .(tớ thấy radio phát ra tiếng cứ nghĩ chắc trong đó có mấy người nhỏ xíu! ước gì mở ra xem thử họ ra sao!!)
Tối nhà nào cũng thắp đèn dầù phụng, chỉ có nhà nào buôn bán thì có đèn măng sông sáng quắc!
hôm nào sáng trăng thì chơi lâu hơn nhưng thường thì ai cũng đi ngủ sớm.

Chiều chiều, ba đi làm về chở 2 đứa con gái trên xe đạp ra sông Lại Giang tắm.


Tớ còn nhớ cây cầu bắt qua sông bằng gỗ, mà hình như chả có lan can gì thì phải, vì thường thì 2 chị em đeo cái phao bằng bánh xe lam rồi đứng trên cầu nhảy xuống sông, chơi đã rồi ba kêu đi về, lúc nào 2 đứa cũng không muốn về, ba chỉ mấy đầu ngón tay da nhăn nhíu nói là da như vậy là ngâm nước nhiều rồi, về thôi!
cây cầu gỗ 

 Cây cầu gỗ hẹp, cách quãng có 1 chỗ nhô ra thêm để  tránh xe (hình như chỉ chạy vừa 1 xe hơi) thường thì chỉ có xe đạp, thỉnh thoảng mới có 1 xe hơi chạy qua nhưng có 1 lần, mấy cha con vừa leo lên cầu chuẩn bị về thì tớ thấy 1 cái xe từ xa sắp chạy tới, chị Thuỳ thì nhanh chân chạy tới được cái chỗ tránh rồi, tớ quýnh quá, nhảy đại xuống sông, nhưng lúc này không có cái phao trên người nên chìm lỉm, ba nhảy xuống theo vớt lên, tớ đã kịp uống 1 bụng nước, mặt xanh lè vì sợ!!

Chủ nhật hay có gì đó ở sân vận động (không nhớ nữa) chắc là chính quyền tổ chức gì dó cho vui. Nghe mẹ mình nói có lần tiêp đón tổng thống nữa đó!
Nhưng mình chỉ thích những chủ nhật có mấy người kêu con nít đi uống nước dừa!
Bồng Sơn có nhiều dừa lắm, có lẽ tới kỳ dừa già, người ta thu hoạch để ép dầu nên cho con nít uống nước còn họ lấy cơm dừa cho nhẹ!
 Con nít gọi nhau í ới, mỗi đứa cầm theo 1 chiếc đũa chạy tới ! Đũa để chọt vô cái sọ dừa già (đã được gọt hết vỏ để lộ ra 3 cái lỗ) uống đã đời!
 Tớ chỉ nhớ có vậy không biết nước dừa nhiều quá người ta có làm gì khác không chứ như ở miền nam, họ thắng nước màu ...
Có lần thấy mấy nhà sư đi khất thực, tụi tớ tò mò đi theo về tận chùa . Ngôi chùa này trong kí ức của tớ nó nằm giữa một rừng dừa! rất mát mẻ khoảng khoát (sau này mẹ nói  nơi đó là soi dừa!)
Tớ còn nhớ thấy tụi con nít ngồi vắt vẻo trên lưng trâu bò thì muốn lắm đòi leo lên nhưng muốn như vậy phải đạp trên đầu nó rồi leo lên nên tớ chả dám, lòng thầm hẹn sẽ làm cho được nhưng..cho tới nay cũng chưa được!!
Tuấn mới biết đi

Chủ nhật đi chụp hình

 Chiều chiều  cả bọn con nít cũng canh lúc xe lửa chạy ngang thì chạy ra vẫy tay , thầm mong có ngày ngồi trên đó!
 Nhưng rồi những ngày rong chơi thoải mái cũng bị đe doạ: em Tuấn ra đời, sau 11 năm mẹ mới có con trai nên mừng lắm!
Tớ không còn được gần bên mẹ nữa, thằng nhãi này  nhỏ xíu (khi sanh ra có 2,5kg) mà khóc hoài, có khi ho cả đêm ồn quá!! mẹ thì không có sữa cho nó bú nên nó ốm nhom! và nguy nhất là mẹ nói tớ phải đi học! Nghe sao như ..sét đánh!
 Tớ không chịu đi học!
Tự nhiên đang vui vẻ thoải mái vầy đi học làm gì!? tớ thấy cái trường làng đó rồi, có ông thầy cầm cái roi thấy ớn!! trong  lớp học sao mà đông đảo, lớn nhỏ đủ cỡ, nhiều đưá lạ hoắc thấy.. sợ quá!
sáng đó tới "trường" tớ chả nhớ ai dẫn đi chỉ nhớ là tớ khóc suốt từ nhà tới lớp!
Ông thầy Diêu (lúc nào cũng kè kè con roi) nhét tớ vô 1 chỗ rồi hình như lấy vở, viết ra tập viết!
trong cái lớp học bằng vách đất phên tre, có đủ lớp thì phải, từ vỡ lòng như tớ cho đến lớp 1, 2,3..hay sao đó vì thấy mỗi đứa học mỗi bài khác nhau! Chán ơi là chán! (chắc là lớp dạy thêm của ông thầy này chứ hỏi chị Thuỳ chỉ nói đi học ở trường khác cơ!)
Hôm sau tớ nhất định không đi học! mẹ dỗ cho 2 đồng ăn bánh xèo (thường ngày chỉ được 1 đồng ăn xôi!) nếu không đi học thì ở nhà quỳ! tớ chọn bị quỳ tuy cũng tiếc 2 đồng lắm!!  Nhưng mà có được đâu! mẹ bắt phải tới trường! khỏi nói tớ khóc thê thảm! vừa khóc vừa tức vừa quê vì cả đám con nít nó cười! càng quê càng khóc dữ!
( mới hỏi lại mẹ về cái sự kiện này, mẹ kể tớ tới trường vẫn khóc nên thầy nhắn mẹ ra giải quyết! me tới bảo tớ phải nín khóc ở lại học còn không thì đi về nhà quỳ! tớ liền thu dọn vở viết đi về, chấp nhận quỳ!! mà không chỉ 1 lần đâu nhé!vì mẹ kể hễ nghe thầy nhắn mẹ ra là tớ lo thu gom đồ đạc chuẩn bị ..về!)
 Rồi không biét bao lâu thì mới hết khóc!
Chỉ biết sau đó cũng vui vẻ lắm, mỗi ngày chị Thuỳ dẫn đi học (cùng trong 1 lớp luôn) thường đi cùng có 2 chị em cũng cỡ tuổi chị  em tớ , 4 đứa hay đi  chung.
 Cuối buổi chiều, thầy giáo hay kể 1 câu chuyện trước khi cho ra về! nghe hòai sốt ruột (đói bụng rồi!)
Thường thì thầy vừa kể vừa đi lên đi xuống, chị Thuỳ  dặn khi nào thầy đi lên phía trên thì cả bọn sẽ chui cửa sổ về trước! tớ nhát lắm không dám nhưng rồi cũng chui theo (cái cửa sổ có mấy song bằng tre bị gãy 1 song!) xong ra ngoài cả bọn hí hửng chạy u về nhà, đói bụng quá mà!
Không biét cái trò đó có bị gì không nhưng tớ nhớ nó diễn ra thường xuyên.
 Tớ mới hỏi chị Th, và mẹ thì đoán ra rằng nhà lúc này dọn về gần chợ hơn, học ông thầy khác, và chắc ông này dễ thương hơn và lại có chị Th đi học chung (học thêm hè) trong lớp nên  tớ không còn khóc nữa! ha ha!  hết xì trét rồi! Lúc này đi theo chị Th rất nhiều trò vui! chị là con gái nhưng khi chơi chung cả đám có con trai thì chị vẫn là thủ lãnh! Con nít bày nhau lấy lá chuối quấn thành kèn thổi cũng rất hay.

   Có loại hoa tụi tớ gọi là hoa nho hay hoa ngũ sắc,đẹp lộng lẫy, mọc dại đầy đường, cây này có nhiều trái nho nhỏ lúc sống màu xanh, cứng, thường dùng để làm đạn cho súng bằng ống đu đủ, còn khi chín màu đen ăn rất ngọt! (sau này vô Sg mới biét nó còn có tên là hoa trâm ổi, hoa cứt lợn! nghe sao..xí quá! nó rất đẹp mà! bây giờ cũng thấy loại tương tự trồng đầy những nơi "sang trọng "hơn nhưng màu không đẹp bằng vì chỉ có 2 màu đỏ và cam và không thấy có trái!))
 Tập đi xe đạp: Chị Thuỳ chỉ tập đâu có 1, 2 hôm là biết đi, còn tớ, trời ơi! sao mà khó khăn, hình như cả tháng còn chưa xong!
Tớ chỉ nhớ có chị Mứt gần nhà và mấy người nữa vịn xe tập cho tớ, nhưng khi họ thả tay ra là tớ té liền! có lần đang chạy ngon ơ, thấy sao chị Mứt đứng vỗ tay! À! chết rồi, chỉ không còn vịn cho mình nữa! thế là té ngay!
Chị Thuỳ đi xe ngon lành rồi nên mẹ hay sai đi công chuyện như đi tới tiêm thợ mộc xin dăm bào về nhen lửa..hay đi mua lặt vặt. Còn tớ, khi không cần người vịn nữa thì cũng không dám đi ra đường cái, chỉ lẫn quẫn trong xóm! Có lần ba tập cho đi ra phố cho quen bằng cách ba đạp xe đi trước, tớ đạp xe nhỏ theo sát nút, tớ run lắm, mắt cứ dán vô vết bánh xe của ba mà chạy theo, không dám chạy trợt ra chút nào! mà đường lộ khi đó chỉ có xe đạp chứ có xe gì đâu!
Rồi sự nghiệp đi xe đạp của tớ dừng ngang đó!
Thế đó, tớ đúng là cù lần bẩm sinh!
Chị Thuỳ mặt tròn quay, đứng giữa 1 đám con trai
 Dạo này tối tối dân chúng thường ra 1 bãi đất trống (?) xem chiếu phim, phim toàn là phim tuyên truyền của ty thông tin, tớ xem mà sợ lắm, toàn là cảnh VC độc ác về khủng bố dân lành! vậy nhưng không bỏ bữa nào, sợ thì sợ mà coi thì coi! (sợ đến nỗi cái mũ của bộ đội đó cứ ám ảnh mãi!)

Có thể nói đó là quãng đời đẹp nhất của tớ!
 Nhớ về những ngày tháng này, đầu tớ cứ vang lên bài hát Chiều quê của Hoàng Quý:

Quê nhà tôi đời dân sống êm đềm
Chiều khi trăng mới lên và chim thôi hát ca
Bao người ra ngồi hay đứng bên thềm
Chuyện trò chung với nhau đời sống thần tiên 



Chiều quê của Hoàng Quí
Những năm đó, đất nước vừa hết chiến tranh, xã hội tuy chưa sung túc nhưng cuộc sống  tương đối bình yên, bóng dáng một cuộc chiến mới chưa ló dạng, đời sống của công chức thì rất ổn định, mấy bà vợ chỉ việc lo nội trợ, nuôi dạy con cái, không phải lo chuyện cơm áo! (hồi đó lương tháng 3.200 mà chỉ xài khoảng 1500)
 Mới hỏi chuyện mẹ về quãng thời gian này.
Thì ra tại tớ thấy vậy thôi chứ thật ra lúc đó đã ló dạng chiến tranh rồi!  mẹ kể có lần cả nhà về Qui Nhơn thăm ông bà , mấy người anh em trên núi đã về tấn công sao đó và sau khi rút đi đã để lại nhiều xác, mẹ nói về thấy người ta dồn xác đó ở sân vận động, ghê lắm!
Sau đó có thêm em Cường, năm 61, thằng nhóc này bụ bẫm hơn Tuấn và chắc cũng dễ nuôi hơn!
Nhưng lúc này nãy sinh "phiền phức": có em thì phải coi chừng em! chị ở không làm hết mọi việc được! đâu còn tự do đi chơi nữa, phải len lén đi chứ không thôi tụi nó cứ khóc đòi đi theo!
Chủ nhật bị đi chụp hình không đc đi chơi nên mặt bí xị!
   Rồi cả nhà về lại QN.
Tớ vào lớp Năm (lớp 1) trường Mai xuân Thưởng. Chị Thuỳ vô lớp Ba trường Ấu Triệu.
Đã sang 1 giai đoạn khác, chính thức là học trò rồi!

 Quy Nhơn  1961
 Về Quy Nhơn ở nhà ông nội đường Trần Quí Cáp gần chợ và nhà thờ.
Tớ chỉ nhớ trước nhà có lò bánh mì Toàn Phước, nhà này có mấy cô chú lớn và 1 anh con út là anh Đông (?) thì phải.
Trường  Mai Xuân Thưởng có cả trai và gái.
 Anh Đ trước nhà học lớp nhất trường này nên mẹ nhờ dẫn tớ đi ngày đầu tiên!
 Tớ hồi hộp lắm, không biết cái trường này ra sao đây!?
Mới vô cổng, có 1 đám bạn anh Đ thấy tớ la lên: Ê coi em thằng Dũng nè bay! ( Dũng là con đầu của cô bảy tớ, học lớp anh Đ) Tớ nghe mà tức lắm vì Dũng phải gọi tớ là chị mà! nhưng không dám hó hé! thầm an ủi rằng để rồi xem sẽ biết ai là chị, ai em!
Mừng nhất là cô giáo rất đẹp và hiền, không có cầm roi! hình như là cô Châu(?)
 Vô lớp tớ ngồi cạnh 1 bạn có vẻ ốm yếu và 1 bạn khác bặm trợn, thường ăn hiếp 2 đứa tớ (không nhớ tên gì!) tụi con trai thì rất khó ưa, quậy quọ chọc phá luôn! Giờ ra chơi, tụi nó chạy nhảy đánh nhau lung tung thấy bực! tớ và mấy bạn gái chơi nhảy dây hay kiếm 1 xó ngồi tâm sự! thường thì tụi tớ than thở "Trời sanh chi mấy thằng con trai này, mệt quá!"
  Hình như hàng xóm chả có ai học cùng lớp nên tớ vẫn đi học với anh Đ, trưa chui hàng rào về nhà cô ngay sau trường ăn cơm, xong chiều học tiếp! buổi chiều về 1 mình hay ba ghé chở.
Tớ hay chơi với 2 chị em hàng xóm là chị Hảo và chị Thuỷ, hai chị này ngoan đạo lắm, cứ nói lớn sẽ làm Ma soeur! Có lần chị Thuỷ dẫn tớ đi nhà thờ ban đêm, lén đi nên không có mặc đồ tử tế! Vô nhà thờ tớ thích lắm, thấy sao mà đẹp và lộng lẫy quá!đèn sáng choang! Mới vào thì chấm tay vô chỗ đựng nước Thánh rồi làm dấu, xong đi tới ghế ngồi ...cuối cùng là đi lên Cha làm gì quên mất rồi, chỉ nhớ ông Cha nói : Bữa sau đi lễ nhớ mặt đồ đàng hoàng nhé! (hình như tớ đang mặc 1 cái quần phồng và áo ngắn tay!). Tớ dạ dạ, sợ lắm! nhưng cũng thích đi nữa.
 Chiều chiều không có tắm sông nữa nhưng được  đi tắm biển.
Biển QN ngày ấy không có nhà cửa che khuất như sau này, dọc theo bờ biển có những ghế đá, dân chúng hay ra ngồi hóng gió rất vui

Ông ngoại cũng hay dẫn cả đám con nít ra biển thả diều, đem theo cơm nắm ăn, tối mới về
Ông nội, ba và 2 chị em tớ cùng 2 con chú sáu
  Lúc này tớ không còn đi bắt chuồn chuồn bươm bướm hay chơi mấy trò nhà quê nữa, thành phố không có cây cối hay ruộng vườn nên chỉ chơi loanh qoanh nhà, thường thường hôm nào không đi học thì buổi sáng chạy xuống nhà dì ba (có ông bà ngoại) để canh lúc bà ngoại đi chợ về có kẹo ú! Bà thường phát mỗi đứa 1 viên, xin thêm cũng không được! nhưng nếu bà bận việc gì đó, nhờ ông ngoại phát thì có thể năn nỉ ông cho thêm! Ông nói ăn nhiều coi chừng sâu răng đó!
 Rồi tớ thấy ba vắng nhà, tớ nghe lóm  người lớn nói chuyện là ba bị động viên phải đi học tuốt trong Thủ Đức! tớ nghe chứ chả biết gì! (Sau này mới biết ba học khoá 12 cùng khoá với ông thầy Ngự trường CD)
Sau 9 tháng ba về, thấy cả nhà xôn xao, có vẻ lạ, thì ra ba phải ra trình diện ở Quảng Trị.
Cả nhà chuẩn bị đi theo! Ông Nội nói đem lũ nhỏ ra chốn rừng thiêng nước độc!
Vừa hết năm học, lúc này tớ chơi thân với 1 bạn tên Thuyên khá gần nhà. Phải chia tay bạn tớ buồn lắm, hai đứa gặp nhau nói lời từ biệt cũng mất cả buổi đó, chuyến này bịn rịn lắm vì lớn rồi mà! Tớ hẹn gặp lại bạn không lâu! (vì nghe người lớn nói chỉ đi 3 năm thôi rồi ba giải ngũ thì về lại)
Lúc đó chỉ mới xong lớp năm (lớp 1 bây giờ) nên cũng đâu biết lo lắng gì, chắc lúc đó cha mẹ lo lắm, phải tới một nơi xa lạ, không bà con quen biết! một nách 4 đứa con còn nhỏ dại!

  (Sẽ ráng nhớ tiếp những ngày ở cái nơi nắng lửa mưa dầu)

Thứ Năm, 7 tháng 7, 2011

Đến hẹn lại lên


Cho mấy nàng lên đây cho dễ ngắm
Khang- Tuyết- Ngọc Hà - Ngâu



Anh Luận- Tuyết Mai -Mỹ Kha - Tuyết - Thanh - Khang _Ngâu


 Tuyết -Thanh - Khang - Ngâu - Mai - Bông- Luận








Thứ Sáu, 17 tháng 6, 2011

chữ nghĩa

đồng ý ???
Dù là "Believe" thì ở giữa vẫn có "lie"
Dù là "Friend" thì đến cuối vẫn là "end"
Dù là "Lover" thì sau cùng cũng "over"
Dù đã có "Wife" thì trong lòng vẫn có "if"
Thế nên nếu bạn có: Bị lừa - Bị bồ đá - Bị bạn phản - Bị cắm sừng...thì cũng đừng bất ngờ. Đời mà 
 (lấy trên mạng)