Thứ Bảy, 24 tháng 9, 2011

Những năm Trung học Đệ nhất cấp

   Mấy hôm nay, đọc những kỷ niêm về thầy cô làm mình cũng muốn nhớ lại cho vui.

  Thi đậu vô Đệ Thất rồi, đứa nào đứa nấy như trút hết gánh nặng bấy lâu, lòng hân hoan vô kể, thế là từ nay ta đã là nữ sinh trường Nữ trung học rồi đấy! oai ra phết! Có điều hơi buồn là mấy bạn ngày ngày rủ mình đi học lò Hai Ngô rớt khá nhiều: nhỏ Hồng gần nhà, Nhạn, Tuyết, Hoài Xuân, Yến, Thuỷ..tiếc quá, bấy lâu đi chung mỗi ngày đã thành thân thiết Nhưng rồi con nít cũng không buồn lâu, ngày ngày lại gặp mấy bạn thi đậu để lo hồ sơ vào trường. Tớ còn nhớ phải coi tiệm, trưa trưa mới chạy tới nhà Thuận (Gia phước ) chơi, có gì mới thì nó bày cho làm như phải đi chup hình khác để làm hồ sơ nhập học chứ cái hình chụp lúc làm hồ sơ thi họ không chịu, đòi phải có hình mặc áo dài trắng kia! chưa đứa nào có áo dài cả, may sao Việt Hoa kiếm đâu ra được mấy cái, cả bọn kéo nhau lên tiêm Bác Ái chụp (tớ không biết tại sao không chụp tiệm Trần Đức Cầu cho gần, ngay trước nhà Thuận). Lần đầu tròng cái áo dài vào, cái cổ áo nó cao và cứng đụng cái cằm muốn nghẹt thở! lại thêm chưa quen mặc áo chật như vậy bao giờ nên tớ thấy khó chịu quá, chụp xong là cởi lẹ ra liền! và nhủ thầm, kỳ này may áo sẽ dặn thợ may cho kỹ chứ không mặc kiểu này có nước ..chết!!
cái mặt bánh bèo
  Thích quá, mẹ mua vải phin để may áo dài, quần thì bằng vải xá xị, ở nhà may được khỏi đưa thợ, áo dài định  đưa cho anh Tính chị Hoa may nhưng chỗ này lâu nay chuyên môn ngâm dấm, tớ bàn ra liền. mẹ dẫn qua bác Dương Tri gần nhà, bác này may đồ Âu phục nam, nhưng có chị con gái may áo dài, "tiệm" chỉ là 1 góc nhà khiêm tốn thôi. Hồi đó tiệm Cát Long gần nhà tớ là tiệm chuyên may áo dài, nổi tiếng nhất QN. nhưng mấy bà mấy cô mới may ở đó chứ mình là con nít ranh mà cần gì eo iếc! Aó dài thời đó (1966) cổ thật cao và chít eo rất sát, bên trong còn có sợi vải nhỏ xíu bó eo nữa, tớ thấy mấy cái áo dài của mẹ mà khiếp!   Nhớ lại sự khổ sở lúc chụp hình, tớ dặn đi dặn lại chị thợ may là nhớ may rộng, cổ thấp, không bó eo, vạt không dài...xong về nhà trông ngóng đến ngày lấy áo!
 Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa, tớ nhắm trừ hao chắc 1 tuần là áo may xong rồi vì tiệm đâu có khách nhiều như anh Tính, tớ giả bộ đi ngang liếc thử coi cái áo đã được treo lên chưa, không thấy gì, chắc chưa xong rồi! thôi để hồi nào xong chị ấy sẽ gọi chứ lo gì! Nhưng lòng cứ háo hức không yên, ngày nào tớ cũng đi ngang qua xem tình hình thế nào chứ không dám bước vô hỏi! sốt ruột quá, nói mẹ qua hối nhưng cũng chả khá hơn, rầu ghê! Cuối cùng cũng có được cái áo dài đầu tiên trong đời, khỏi nói, vui lắm, rồi không biết khi nào thì thêu tên trường lên áo, có một hoa thị * bên dưới cho biết là lớp Đệ thất..
 Rồi cứ trông cho mau tới ngày khai giảng để được xỏ cái áo mới, háo hức muốn biết bao điều mới lạ đang chờ đón . Trong lúc đó cũng có học thêm (vẫn ở lò Hai Ngô) mấy môn mới cho biết như Anh Văn, Lý hoá...

 Mới vô lớp Đệ Thất 2, chưa có đứa nào dám hó hé, bắt đầu làm quen, kết bạn mới rồi sau đó mới ngưu tầm ngưu mã tầm mã!
 Cô Độ dạy toán, buổi đầu mấy đứa quen nhau ngồi túm tụm gần nhau, cô sắp xếp lại cho hợp lí, trò nào cao thì ra phía sau, nhỏ phía trước, nhờ vậy mới quen nhiều bạn mới, tớ ngồi cùng bàn với Ai Ngâu và Thanh Trước. (Tớ không nhớ ai là Giáo sư hướng dẫn, tưởng là cô Độ nhưng Bông nói cô Độ là Gs hướng dẫn năm Đệ Lục)
 Môn Toán là môn khó lòng dạy cho hào hứng được, nhất là học trò đều là con gái! nó khô khan mà cô Độ thì nói nhỏ...nên đứa nào ngoan thì ráng căng mắt nghe cô giảng, riêng tớ thì nhiều khi buồn ngủ quá, ngó ra cửa sổ ngắm sân trường với hai hàng dương liễu nên thơ, biển xanh xa xa  với mây bay, bầu trời..cũng xanh xanh! Hình học còn đỡ, trời ơi cái môn đại số chán thật, gì mà cứ cọng, cọng, trừ trừ, rồi âm dương x,y...rối ren quá, tớ chả biết đằng nào mà lần, tuy thấy rất đơn giản có gì đâu, chỉ cọng và trừ thôi mà sao lúc nào tớ làm xong thì cái đáp số nó cũng không giống mấy bạn khác!  Nhưng mà may (hay rủi!) quá xá là cô Độ có điều đặc biệt  (mà tớ mau chóng tận dụng liền): cô hầu như chỉ kêu lên bảng trả bài (lúc đầu giờ) 2,3 bạn thật kém thôi! Có lẽ ý cô muốn mấy bạn này phải lo cố gắng hơn nữa, nhưng chắc cô không biết là mấy đứa lười như tớ sẽ an tâm mà..lười!!  hihi...
 Ái Ngâu hay nói hình như mấy lớp hoc sinh ngữ chính là Pháp văn thường ngoan hiền hơn mấy lớp Anh văn! không biết có đúng không nhưng với lứa tụi mình và lớp trên của Hoa ST thì có lẽ đúng vậy. Tuy nhiên tớ thấy lớp Thất 3 có nhiều tay quậy hơn Thất 2 tụi mình.
 Bắt đầu học trung học có nhiều cái mới nên háo hức lắm, nhất là được học mỗi môn một thầy, ít ra nếu gặp trúng người mình "kị" thì cũng không phải gặp hoài!!

 Việt văn do cô Hồng Vân dạy, môn này đáng lẽ phải là môn tạo sự thích thú cho học sinh vì giáo sư có thể tha hồ giảng..nhưng chắc cô hồi đó có con mọn phải vất vả hay sao mà cô chả có hứng thú giảng bài, lại hay ngáp (chắc con hành thức đêm) nên tụi mình mới đặt cô là bà cô ngáp! Giờ nghĩ lại cũng thông cảm cho cô, chuyện nhà bận bịu mà tới lớp thì cứ bấy nhiêu bài, nhai đi nhai lại cũng chán! khó mà hứng thú được. Bây giờ tớ chỉ còn nhớ bài Thằng Bờm cô dạy năm đó (có cái quạt mo mà Phú ông phải đổi đủ thứ!) và nhớ Toán 1 của Ngọc Bông thuyết trình truyện Hồn Bướm Mơ Tiên của Khái Hưng được điểm rất cao, Toán 2 của tớ và Ai Ngâu thuyết trình truyện gì quên mất rồi, tớ chỉ còn nhớ lúc đó khổ sở vì chuyện này lắm, phải suy nghĩ, vấn kế người lớn xem nên lựa tác phẩm nào, rồi làm sao biên soạn và nhất là đứa nào dám xâm mình lên bảng thuyết trình!? (Từ đó nghe 2 tiếng thuyết trình là tớ sợ lắm!)
 Cô HV cũng có bày ra một chuyện mà đến giờ tớ thấy rất hay là cô nói lớp thành lập 1 tủ sách, mỗi bạn chỉ cần đem đến góp một cuốn là tủ sách sẽ có mấy chục cuốn sách, trao đổi nhau đọc, tiếc là sau đó hình như tủ sách này không còn tiếp tục và năm sau cô HV không còn dạy lớp mình nữa. Hình như Thầy Nhự rồi thầy Tú! Không biết có thầy Dật không, chỉ nhớ lúc đầu thày Dật dạy đỡ môn Anh văn.
 Ông Thầy Nhự(?) tớ nhớ khôngbiết đúng không, là một người đã có tuổi rồi, ốm, hiền, ít nói, hình như làm việc ở văn phòng nhiều hơn là lên lớp(?). Tớ chỉ nhớ không biết năm nào thầy dạy môn Việt văn, cho học mấy bài thơ của nhà thơ Thanh Tịnh rất hay mà buồn, tớ chỉ còn nhớ hai câu đầu:
                                     -- Em ơi nhẹ cuốn bức rèm tơ
                                         Tìm thử chân mây khói tỏa mờ
Và hai câu cuối:
                                 -- Ngựa hồng đã đến bên yên,
                                     Chị ơi trên ngựa chiếc yên ... vắng người
 Bây giờ biết nó là bài Mòn mỏi (cám ơn Google!)
 Các bạn biết không, lúc đó sao tớ cứ hình dung nhà văn Thanh Tịnh cũng già, ốm, cặm cụi như thầy này vậy đó!
 Hình như thày có dạy Sử hay sao mà tớ nhớ thầy thường viết bài lên kín bảng, chữ nhỏ. Thầy cắm cúi viết, đâu có ngó gì dưới này. Tớ làm biếng quá, chui xuống gầm bàn chơi, định sẽ mượn vở chép sau, ai dè, lâu ngày, bài nhiều quá, chép muốn gãy tay! cũng tại vì thầy này không bao giờ dò bài, chỉ có cuối tháng thầy phát cho mỗi đứa 1 mảnh giấy đánh máy câu hỏi khác nhau, cứ thế mà làm, khỏi copy được! (cũng hay nhỉ!)
  Năm sau học VV với thầy Tú, thầy này giảng thì hăng say nhưng mà sao tớ không thích lắm, vì giờ thầy không thoải mái, rét rét thế nào! 
 Cô Ngọc Anh dạy lý hoá, cô này đẹp quá là đẹp, tóc bới cao sang trọng, giọng nói ngọt ngào, cả lớp cứ nhìn cô giảng bài say sưa, cô còn hay kể chuyện nữa và cô cũng rất thân tình  như tớ nhớ có lần một bạn lên trả bài nhưng chắc do căng thẳng quá nên bạn bẻ tay liên tục, cô nói em bình tĩnh, con gái đừng có bẻ tay như thế, tay sẽ bị xấu đi!  Tớ còn nhớ cô hay nói nghề giáo bạc bẽo lắm, như  người đưa đò cho khách qua sông vậy! học trò rồi tiến lên nhưng thầy cô thì cứ đứng lại ở đó!!
 (Bây giờ vẫn còn nhớ câu chuyện về di truyền cô kể: gia đình có 6 ngón tay...Đứa con da đen...).
 Nhưng rồi không được học cô lâu, cô phải sanh con, cô sanh năm một và sau này cô còn ra ứng cử hội đồng tỉnh nữa nên lớp mình không còn học cô lần nào  nữa, tuy nhiên lâu lâu vẫn thấy cô xuất hiện, lúc đó ai cũng ngắm cô suýt xoa. Dịp trường cắm trại hay có hội hè, cô đảm trách gian hàng nấu ăn, nghe nói cô nấu ăn khéo lắm, có lần ngày cuối năm, cả trường nghỉ rồi, tớ có việc gì đó phải đến trường, thấy cô đi xích lô chở theo xôi chè hay bún bò gì đó do cô nấu để trường cúng tất niên thì phải.
 (Sau 75, cô phải đi học tập và gia đình cô rất đông con sau đó hình như bị mất hết khi đi vượt biên, nhưng Thầy Minh chồng cô rất giỏi, xoay sở đủ nghề, có dạo hai vợ chồng thầy tờ mờ sáng là đã có mặt ở chợ trời Tân Định rồi, sau đó thấy tẩm ướp thuốc lá bỏ mối (mẹ tớ cũng lấy hàng này, bán cho mấy người hút pip) cô có cho nhà tớ món tôm chua cô làm rất ngon, đặc biệt thời điểm khổ cực đó, tớ thấy cô vẫn rất đẹp, ở cái thế giới vỉa hè đó nhưng thầy cô vẫn giữ cái phong cách rất ...giáo sư không chợ trời bát nháo tí nào..Sau này thầy cô sản xuất bút bi, là ngành rất mới thời điểm đó và khá lên, báo Tuổi trẻ có nhắc đến.)

 Anh văn thiếu giáo sư nên Thầy Dật (chuyên về việt văn) phải dạy tạm AV lớp tớ, nhưng cũng không được lâu thì phải, hình như thầy phải nhập ngũ (?) Hình như cả trường lúc đó chỉ có Thầy Kha là GS Anh văn thôi và thầy phải phụ trách mấy lớp lớn.
 Có lúc có 1 ông thầy mà tớ quên tên rồi (Phượng nói tên Cẩn), ở trường Bồ Đề qua dạy AV , ông này đeo kính, dạy rất hay, nhưng cũng không bao lâu thì cũng..biến mất!  Tớ chỉ còn nhớ thầy này dạy hát bài Clementine rất hay.
 Lại có một cô người Mỹ là Thanh niên Chí Nguyện có dạy thêm ít giờ trong tuần. Cô này dạy kiểu Mỹ, nghĩa là có thí dụ bằng hiện vật (như dạy về giờ giấc thì cô cầm cái đồng hồ lớn mà hỏi, đáp),vẽ hình minh họa trên bảng mà đến cuối giờ tớ rất tiếc khi phải xóa đi!  Nhưng cô này cứ hay đi công tác mấy tỉnh nên cũng nghỉ hoài!! (Lần đầu tiên tớ thấy có người có những đốm tàn nhang thật to ở sau lưng)
 Thầy Nhiệm dạy AV đệ lục thì phải, ông này nhỏ con cũng người Huế mà hình như không phải Gs chính hiệu, chỉ dạy hợp đồng(?), ông này không dạy theo sách giáo khoa thông thường là EFT mà biểu lớp phải mua 1 cuốn sách dạy AV của Pháp(!) mà cả QN không ai bán, ông này mua ở đâu đó để lại cho mỗi toán 1 cuốn thì phải! Tớ chỉ còn nhớ là rất ghét ông này, thế thôi, không nhớ vì lí do gì!! cứ mong cho có người khác thế cho rồi!
  Vạn vật cô Tùng dạy suốt mấy năm luôn, môn này thật ra thì rất hay vì mình sẽ khám phá thêm nhiều điều thú vị ở thế giới xung quanh ta nhưng cách dạy lúc đó rất từ chương, bắt học trò phải học thuộc lòng và phải vẽ lại những hình đã có trong sách nên cũng ngán!
 (Tớ vẫn không hiểu sao lại cứ bắt hs phải vẽ lại những hình trong sách giáo khoa vào vở trong khi điều cần thiết là hs có thấy điều gì đáng nhớ ở đó! Lý Hoá cũng vậy, học môn này mà trường chả có lấy một dụng cụ gì để minh hoạ cho bài học cả chứ đừng nói chi đến phòng thí nghiệm, học hoá học mà tụi mình chỉ biết mấy cái ống nghiệm, mấy cái thí nghiệm qua hình vẽ trong sách, rồi phải vẽ lại y chang như thế mà nhiều khi không biết cái đường chấm chấm(.....).nó biểu hiện cho cái gì!  cái kính hiển vi thì phải vẽ lại mà ngắm cho biết chứ có thấy nó ra sao!!(bây giờ người ta gọi là học chay). Tới khi học thầy Sơn mới có mấy cái mô hình do thầy tự làm!
  Sau này có dịp tiếp xúc với những dụng cụ đó để làm bài tại chỗ, tớ chẳng lạ khi thấy nhiều bạn nhúng cái hàn thử biểu ngược đầu! Kính hiển vi thì chả biết sử dụng thế nào, đề bài là Vẽ hình hoa phượng  những chi tiết hoa dưới kính hiển vi, tớ nhìn tới nhìn lui, vặn xoay đủ kiểu cũng không thấy gì để vẽ ra như trong sách, có bạn sáng ý nói trong sách có đủ, coi theo đó mà vẽ. Thế là đứa nào soi kính hiển vi hoa nào cũng ra hình giống nhau!!(chắc ông thầy cười té ghế!)

 Giờ Thể Dục của Thầy Du giống như đi chơi thôi, hôm nào có giờ TD thì sáng sớm tới trường, xếp hàng ở sân rồi quơ tay quơ chân theo tiếng tu huýt của thầy, môn này chỉ có một kiểu tính điểm là cứ 4 đứa chạy 1 lúc, rồi cho điểm theo thứ tự, lúc đầu còn nghiêm chỉnh cố sức chạy, sau đó tụi nhỏ ranh liên kết với nhau, tới đích cùng lúc để cùng có được điểm cao!! Môn này thích nhất là cả buổi hôm đó khỏi mặc áo dài, tha hồ u mọi, giựt cờ, nhảy dây..
  Môn Âm nhạc do thầy Xứng dạy, thầy này hiền ơi là hiền, lại thêm cái môn này có gì mà căng thẳng chứ! cứ Đồ Rê Mi, nốt trắng đen dễ ẹt, lại khỏi phải làm bài tập về nhà, mỗi tuần lại được thầy dạy hát một bài mới, thích ghê!
  Giờ Nữ công của cô Nhĩ cũng khá nhàn, cô dạy cách làm tỉ mỉ rồi về nhà làm, môn này tớ không ghét cũng không thích vì nhiều thứ phải mất thì giờ lắm, nhất là dịp Tết có màn thêu khăn mù-soa tặng chiến sĩ!, lúc nào tớ cũng bị ít điểm vì ..làm lấy lệ cho xong, có khi năn nỉ bà chị thêu dùm cho đẹp..
 Môn hội hoạ lúc đầu thấy có một thầy hình như là thầy Trị thì phải, ai cũng mua một hộp màu nước rồi tô theo bài thầy ra, cái màu trắng thường bị hết trước, thầy có bày cách làm màu này để xài thêm, hình như ra tiệm mua bột màu rồi về hoà với keo hay gì đó quên rồi. Đâu được một thời gian thì thầy bị đi lính nên thầy Xứng phải dạy thế (bất đắc dĩ) chứ không thấy ai về thay cả! Thầy Xứng đâu có rành môn này nên thường cho đề tài vẽ tự do  đứa nào muốn vẽ vời gì đó, tha hồ, mà thầy chấm điểm cũng..tự do luôn!
 Mấy môn này là môn phụ của Đệ nhất cấp nên cũng chả quan trọng lắm.

Năm nào trường cũng tổ chức thi văn nghệ nên mỗi lớp phải có một tiết mục. Tớ còn nhớ hình như lớp mình có màn múa mọi thì phải, trưởng ban dzăn nghệ là ai nhỉ? tớ không nhớ nhưng chắc là mệt lắm vì phải lo tập luyện, rồi phải kiếm áo quần cho "diễn viên"...(Ban này thì không có tớ rồi! tớ chỉ thích xem thôi, lên sân khấu là bị bể dĩa liền đó!)
 Năm Đệ Lục thì phải, màn văn nghệ lớp mình rất thành công (bằng chứng là đến bây giờ nhiều người khác lớp vẫn còn nhớ Ngựa phi ngựa phi đường xa do Ngọc Bông và Minh Hiền múa, Ngọc Bông mặc áo tứ thân màu nâu, đầu bịt khăn như người Bắc còn Minh Hiền thì mặc áo dài đen khăn đóng, cầm ô cũng đen! Tụi nó múa coi nhí nhảnh dễ thương lắm! (Tớ vẫn nhớ lúc đầu Bông mặc 1 cái áo dài bông màu xanh cũng xinh rồi sau đó cô Độ mượn đâu được cái áo tứ thân rất hạp!)
nữ thập tam
  Cũng năm Đệ Ngũ (niên khoá 68-69) tụi mình (Ngũ 2, Ngũ 3) được học Anh Văn với thầy Phương. Thầy Sơn và thầy Bút cũng mới ra trường từ Huế về. Khỏi nói, lớp nào cũng chọc thầy Sơn, lớp mình cũng không khác, tớ nhớ rõ, giờ đầu tiên của Thầy ở lớp mình, hôm đó hình như trời mưa, tụi nó đóng cửa lớn, rồi sẵn cái cửa khó mở, cả lớp bảo nhau đừng mở! Thầy mở cửa không được nên tới chỗ cửa sổ nhìn vào ...Trưởng lớp ĐSP định chạy lên mở nhưng cả lớp không cho, la lên rằng cửa bị hư rồi! Nhìn bộ dạng thầy Sơn lúc đó đứa nào cũng tức cười nhưng cố ráng không cười to..Giờ nghĩ lại thấy thương thầy quá! thầy vẫn nhẫn nại đứng cười cười chứ trúng thầy Tú thì..hét ra lửa!!
 Sau đó không biết năm nào, trong giờ Việt văn thầy Tú thông báo "trường mình sắp có hai giáo sư từ trong Nam về, hai ông này đô con lắm!  Quả thật hai ông này là thầy Tuyển dạy Toán và thầy Phát dạy sử địa rất đô con, người nào người nấy như ông Hộ Pháp trông rất khác với mấy thầy trước, lại không nói giọng Huế!
Lúc đó ngoại trừ thầy Xứng và cô Nhĩ, còn thầy cô nào cũng nói giọng Huế cả vì có lẽ từ trường ĐHSP Huế ra. Hai GS này không phải mới ra trường và không còn trẻ nên chả ai thấy lớp nào chọc ghẹo gì!
 Những năm trước đó tớ thường hay phàn nàn rằng trường mình sao thiếu giáo sư quá, mấy lớp đệ nhị cấp thường phải mời mấy thầy bên CĐ qua dạy thêm, nay bắt đầu có thêm Gs về trường nhưng tớ cũng vẫn ganh tỵ vì nghe tiếng mấy thầy bên CĐ dạy rất hay như thầy Quang, thầy Tấn, Thầy Bé, thầy Tùng, thầy Giác, thầy Trác, thầy Khanh..là những thầy rất nỗi tiếng về mấy môn chính...
Có nhiều khi cô Độ bị đau thầy Độ chồng cô qua dạy thế, thích ghê, thầy dạy hay và vui lắm!
 (Sắp tới tớ sẽ kể những chuyện khó quên mà tớ biết)

Thứ Sáu, 9 tháng 9, 2011

Sự nghiệp may của tớ

 Tớ đi may
 Các bạn có thể ngạc nhiên sao tớ lại nói là Đi may !
vì việc tớ làm thì đúng là ngồi may thật nhưng vì tớ chưa may rành nên không phải là thợ may mà nếu gọi là công nhân may thì cũng không đúng, nên cứ gọi công việc này là đi may vậy!
 Những ngày sau biến cố 75, chạy vào SG, tớ không thể đi học tiếp hay xin đi làm công nhân viên cho có một chỗ vững chắc để hưởng tiêu chuẩn thực phẩm, mà nếu không có việc làm theo đúng nghĩa của nhà nước ta thì coi như vô công rồi nghề phải đi KTM mà tăng gia sản xuất hay đi làm thuỷ lợi cho ích nước lợi nhà!
 Tớ đang rầu không biết làm gì vì xuống đường buôn bán chợ trời thì không đủ bản lãnh, may quá, có bà hàng xóm qua rủ tham gia Tổ hợp may, cách nhà có mấy căn, cũng tiện vì có thể coi chừng nhà mà bà này còn "dụ" rằng dễ lắm, may theo dây chuyền, mỗi người may một thứ thôi nên ai may cũng được, chỉ cần có máy may.
 Tổ may này đặt tại nhà bà đó luôn, nhà rất hẹp và khá đông người vì bà con cách mạng của bà này mới đi tập kết về chưa có nhà nên tạm thời ở đó! Chỉ mới có 4, 5 người đều trong xóm cả, thêm một người bà con của bà Tổ trưởng ở Thị Nghè, trụ cột là một ông thợ may chính hiệu mà em bà này trước đây hay may đồ, ông này tên Khang có một chân giả và có vẻ rất giỏi nghề nhưng hiện thất nghiệp vì thời điểm đó, ai có lòng dạ nào mà may mặc! (người ta còn đem bán quần áo dần để ăn!).
 Bắt đầu làm việc, hàng phải đi qua bên Nhà Bè lãnh lại của công ty Tocontap.
Thấy mấy kiện hàng mà phát ớn: Hàng nghe nói là quần áo bảo hộ lao động của Liên Xô, tớ thấy từng kiện lớn đã được cắt sẵn, bó thành từng khối riêng, nào là thân trước, thân sau, tay áo, manchett, cổ áo, lưng quần, túi...đủ thứ linh tinh. Chỉ may cũng được phát theo kí lô..vải kaki màu olive do VN dệt và màu sắc không đồng đều, có lẽ mỗi cây vải mỗi sắc khác nhau, điều này nếu may ít thì chả đáng quan tâm nhưng khi người ta cắt 1 lần 150 lớp thì..rắc rối lắm! phải ráp đúng lớp nào với lớp đó, lộn 1 lớp là coi như lộn hết cả đám!
 Cả bọn bắt đầu làm quen với công việc khá lạ lẫm này, chú thợ may chính hiệu (cho lãnh chức Kỹ thuật) cũng phải nghiên cứu văn bản kèm theo chứ hồi nào giờ có ai biết may kiểu dây chuyền này đâu!
 Và việc đầu tiên là ông kỹ thuật phải may một bộ đồ mẫu trước, đem qua công ty duyệt rồi mới về chỉ lại cho tổ viên. Mấy hôm sau có 1 kỹ thuật viên của Tocontap xuống coi tình hình, bà tổ trưởng có vẻ hơi quê vì tổ hợp còn ít người quá, ráng nói ba điều bốn chuyện cho xong.
 Tớ đã biết may vá chút đỉnh ở nhà rồi nhưng gặp hàng này cũng như mới bắt đầu học việc!
Trước hết phải thay kim máy loại lớn, vô dầu cho máy êm rồi đạp thử để điều chỉnh theo cỡ: chỉ xanh bên trong thì 6 mũi 1 phân, chỉ vàng viền thì thưa hơn, 4 mũi 1 phân..(hàng may theo kiểu đồ Jean, có 2 đường viền song song cuốn lá ba) Kéo thì phải xài kéo lớn vì vải dày.
Tớ chưa may cái kiểu cuốn lá ba  này bao giờ nên cũng toát mồ hôi đánh vật với nó, vừa may vừa run vì là hàng thật chứ đâu phải vải vụn để mình tập đâu! Khỏi nói, may hai đường song song không đều thì phải tháo ra may lại chứ nó nổi bật thấy rõ khuyết điểm liền! (Bây giờ người ta may máy công nghiệp 2 kim thẳng ro đều tăm tắp)
 Khổ nhất là chuyện so le, vì họ cắt đến 150 lớp nên chỉ có mấy lớp đầu còn được, mấy lớp sau phải xén lại chứ không thể nào ráp được, mất công vô cùng, nhất là vì vải dày nên cái ngón kế út cầm kéo nó sưng lên rồi chai một cục!
 Mỗi người ráp một, hai thứ chứ không may nguyên áo hay quần nhưng lúc đó còn ít người nên ai cũng phải học làm nhiều khâu. Tớ cũng ráng lắm vì nghĩ chuyện này mà làm không xong nữa có nước đi Thanh niên xung phong! Tớ nhà gần nên đem về nhà tối làm thêm, làm cho kịp người khâu sau.

  Cứ đạp rồi tháo riết cũng quen tay, tháo cũng không phải dễ nha! phải có kinh nghiêm thì tháo mới mau và không làm hư sản phẩm. May thì đã lọng cọng mà tháo còn lâu hơn nhiều, phải nhặt chỉ vụn cho sạch sẽ nữa, người nào làm ẩu thì sau đó may lại khó khăn.
 Vì may ăn theo sản phẩm nên ai cũng cố làm cho lẹ, nhiều người làm ẩu lắm, cứ đạp cho cố rồi nhiều khi so le hay méo sẹo cũng mặc kệ.. Cái chuyện này gây rắc rối không ít vì mấy người làm ăn cẩn thận tỉ mỉ thì cũng chỉ tính tiền chừng đó thôi, nên đâm ra nản!
 Tiền công thì công ty tính giá nguyên bộ sản phẩm, về tổ hợp thì tùy, muốn tính sao đó thì tính!  Ông kỹ thuật ngồi vò đầu tính tiền từng khâu:: nào là manchett, cổ áo, túi áo, nách, lai, lưng  v.v...phải so đi tính lại muốn điên đầu vì ai cũng thấy khâu mình làm khó khăn, muốn được tính nhiều hơn...Khỏi nói chuyện này gây tranh cãi ì xèo!!
  Quần thì may theo dạng quần jean nhưng không có dây kéo mà phải làm nút gài! ai cũng tức cười vì đến thời điểm đó ở miền nam ai mà may như vậy! Vậy chắc tụi Liên Sô này quê lắm ta ơi!! Mà lúc đó khuy máy còn xa lạ nên phải làm khuy tay, tổ hợp có 2 người làm khuy nhưng hình như mới biết làm khuy đồ nhà thôi nên không đẹp, ông kỹ thuật phải than trời nói khuy gì mà như mắt chó ghẻ!!  (tớ cũng thấy như vậy, và cũng học được cách làm khuy chứ theo kiểu cô Nhĩ thì chỉ để làm đồ nhà thôi!)
 May hoàn tất thì gia đình bà tổ trưởng lãnh phần ủi, vô bao, gói ghém. Bà này cũng đảm nhiệm phần vắt sổ, cái máy vắt sổ xỏ chỉ thật khó, mỗi lần bị sút phải xỏ lại thì ông chồng bả phải ra tay chứ không ai biết xỏ! lại thêm máy này có con dao bén ngọt, vắt tới đâu xén tới đó, không khéo là phạm vô thì nguy.
 Rồi cũng xong được lô hàng đầu tiên, nhìn cái nào cái nấy ủi lên cũng ..giống áo, giống quần!
 Bà Tổ trưởng chở đi giao, cả tổ hồi hộp không biết có bao nhiêu cái đi lọt! nhưng vẫn tiếp tục công việc (hàng nhiều lắm!)
 Không biết mấy ngày thì có kết quả, người ta kêu qua đem đồ về sửa! hình như khá nhiều. Tớ và 1 chị nữa đạp xe đạp chở bà Tổ trưởng đi qua tuốt bên Nhà bè để tải về. Đi thì cũng khá xa nhưng không sao, tới hồi về mới ngán, trời nắng mà ba dì cháu đẩy bộ lên cầu Tân Thuận toát mồ hôi chứ cầu này cao quá đạp không nổi, dọc đường khi ấy sao chả có một xe nước mía nào!  Về tới nhà hết hơi, nguyên ngày hôm sau tớ không may nổi!
  Rồi cả tổ soạn đống đồ đó ra xem do lỗi khâu nào của ai thì người đó sửa! Nhưng mà kẹt cái, nếu người nào bị nhiều quá thì không thể sửa 1 mình mà cả tổ phải phụ cho mau đặng lãnh tiền chứ!
  Đó là đợt đầu tiên, sau này tổ hợp phát triển có nhiều thợ và công việc cũng đã đi vào nền nếp thì năng suất có tăng lên đáng kể, lúc này thì lại nãy sinh kèn cựa, so bì..Nhiều người may ào ào, rất ẩu và dĩ nhiên sai sót cũng nhiều! Có đợt bị sửa nhiều quá, phải ngưng làm để xúm nhau sửa.  Những người làm cẩn thận như mấy bác lớn tuổi thì dĩ nhiên năng suất ít mà phải sửa cho mấy đứa thanh niên ẩu, lảnh tiền nhiều hơn nên không khỏi càm ràm bất mãn!
 Hàng phải giao được 1 số lượng nào đó thì mới được thanh toán tiền và được mua gạo, nhu yếu phẩm (vì đã cắt khỏi hộ gia đình) nên lúc nào cũng phải đạp, đạp đạp...(làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm).
Lúc đó sao ai cũng khỏe re, ra sức đạp chết bỏ mà chả thấy đau ốm gì. Mấy người lớn cứ khuyên làm kiểu này về già đau lưng lắm đó! Nhưng tụi trẻ coi như pha, cứ đạp liên hồi...
 Hàng thì chỉ có 1 kiểu như thế nên cũng khỏe, khỏi mắc công làm quen cái mới, nhưng vì thế mà ..không thành thợ được, thợ cũng lụt nghề luôn!
 Cứ làm như thế mấy năm thì có lẽ mấy bạn Liên Sô đâm ra chán kiểu đó hay sao mà thấy công ty cho lãnh kiểu khác, lần này bằng vải Jean chắc do VN dệt nhuộm vì vải hồ cứng như mo cau và màu thì cũng tá lả, mỗi chiều khi chấm dứt 1 ngày thì tay ai cũng xanh lè vì vải lem ra, cực nhất là hàng số nhỏ mà may đường giàng quần, nghĩa là phải vừa chui vừa dằn ra may rất mỏi tay, chui xong một mớ giàng này mới ráp đáy được, đáy quần cũng quấn lá ba mà vải xéo nên ai non tay thì không làm được! Cái đáy này tụi KCS kiểm kỹ lắm.
 (Tớ thấy quần Jean bây giờ người ta may bằng máy công nghiệp rất khỏe, đường giàng hay đáy không quấn lá ba mà chỉ ráp bình thường xong may chặn lên 2 đường viền thôi, vừa khỏe, vừa đẹp hơn nhiều!)
 Cái đợt hàng vải Jean này cũng khá nhiều, tay ai cũng sưng lên vì cầm kéo gọt vải dày quá, còn kim máy thì khỏi nói , gãy lia lịa, ông thợ may cũng bày tiết kiệm bằng cánh lấy kim ra mài cho mũi bớt cùn! mài được vài lần thì nó ngắn không ăn chỉ nữa, phải bỏ đi! Kim và dầu máy phải qua xí nghiệp mua mới có! (nhớ lại hồi đó ai cũng bị kim đâm vô tay thường xuyên! vì có những chỗ giao nhau của 2 đường lá ba thì tới 6 lớp vải, dày quá phải lấy đèn sáp thoa vào rồi lấy cán kéo gõ xuống!)
 Rồi có lúc may áo quần bộ đội, khỏi cần viền nhưng kiểu quần thì rắc rối vì phải mổ túi, hơi khó, nhưng nhờ vậy mà tớ biết thêm nhiều thứ!

Được một thời gian thì máy nào máy nấy nó kêu như  xe tăng! Chả là máy may gia đình mà đem may như vậy thì chịu sao thấu! lại thêm loại chỉ có muối thì phải, không biết do phẩm nhuộm hay người ta cố tình cho muối vào cho nặng cân mà những chỗ sợi chỉ chạy qua đều rỉ sét và hằn sâu một rãnh! Kiểu này chắc mấy chỗ bán chỉ họ ăn gian như chuyện trộn bông cỏ vô gạo thời ấy! (lượm muốn nổ con mắt!)
  Tiền gia công lúc ấy khỏi nói, nó rẻ như bèo! mà đâu dễ lãnh, phải đúng hợp đồng  rồi mới tới ngân hàng thanh toán, sau khi trừ đầu trừ đuôi theo quy định tổ hợp thì tới tay bọn "công nhân" chân chính cỡ tớ chả còn bao nhiêu! chỉ đủ tiêu vặt! 
 May miệt mài như thế nên cũng quen tay nhưng đó là chỉ ráp chi tiết thôi, chuyện quan trọng là cắt mẫu thì trước giờ tớ toàn học lý thuyết ở mấy cuốn sổ may của chị Th. (chị có đi học may thêm của cô Nhĩ và chị Quỳnh lúc ở QN), đó cũng chỉ là cách may trong gia đình thôi, làm ở đây tớ mới biết để may đồ cho khách phải chuyên nghiệp hơn. Thế là tớ học lóm mấy người là thợ may thứ thiệt nhưng đâu ai rảnh mà chỉ vẻ cho nhiều, cũng chỉ đủ để may đồ trong nhà thôi! Mà hồi đó rất khó khăn, miếng ăn còn hiếm, vải có đâu nhiều mà may! Đang lúc thích may để thực hành nên tớ đi dzụ mấy "mối " dễ chịu để có đồ may, Ái Ngâu chẳng hạn, nhà nó có nhiều chị em gái mà má nó cũng khéo lắm nhưng nó cũng nghe bùi tai đưa cho tớ may thử. Còn em Quảng nữa, nó đang đi học ở Thủ Đức và có bạn nghèo, tụi nó con trai cũng dễ, kiếm được miếng vải, đưa tớ may giùm cái áo sơ mi chứ quần thì tớ không dám vì lỡ làm hư lấy gì đền! (Tớ cũng nhát lắm, cứ sợ may hư mà hồi đó kiếm vải đâu ra mà đền, may miễn phí có xấu cũng chả ai dám la lớn! hihi..)
 Tớ kiếm được mấy cuốn sách may, khoái lắm , rồi ba mỗi khi đi tới vựa ve chai mua giấy vụn về dán bao cũng mua được mấy cuốn rất hay của Pháp! Nhưng mà cũng chỉ để "ngâm cứu" thôi chứ có ai dám diện gì ngoài quần đen áo bà ba!
Được mấy năm thì tình hình coi bộ đỡ, vải do khu Bảy Hiền sản xuất ra khá nhiều, người ta may hàng bỏ chợ, gọi nôm na là Đồ chợ. Có người tìm tới tổ may nên tớ cũng thử, coi bộ khá hơn hàng nhà nước, nhất là dịp tết, ai cũng ham may hàng này, bỏ bê hàng tổ hợp khiến bà tổ trưởng la om sòm! (nhớ lại hàng chợ thời kỳ này mà tức cười, may bằng loại chỉ bở rệt, cứ đứt lia lịa, không biết mặc được mấy lần! còn nút có khi vội quá, người ta chỉ rạch 1 đường chứ không làm khuy và hột nút thì được dán vào!! tội nghiệp mấy người dân quê nghèo mua trúng thứ này!)

 Rồi cũng tới lúc tớ phải say goodbye với cái tổ hợp tuy lắm chuyện căng thẳng, rối ren nhưng cũng có niềm vui này, dầu gì mình cũng gắn bó với nó và trải qua bao buồn vui giận hờn cãi vã! Nhưng mà Phường nói "Ta phải tiến lên HTX" nghĩa là máy may của mình bị hóa giá và trở thành tài sản chung! Điều này thì không ai đủ "giác ngộ XHCN" để chấp nhận, đầu ai cũng đầy tư tưởng tư hữu thôi! Nhưng vào dễ ra khó ! muốn nghỉ đâu có được! nhất là lứa tuổi thanh niên như bọn tớ, phường sẽ làm khó dễ bắt đi lao động thì mệt!
  Tớ và hai bạn nữa âm thầm tính kế, chờ một ngày chủ nhật nọ, lấy cớ làm thêm và ít người, bọn tớ khiên máy về, máy của mình mà làm như ăn trộm vậy! tim tớ nó đập dữ dội, tay chân run rẩy! Khiêng về tới nhà rồi mà trống ngực vẫn đập thình thịch! Lại nghĩ tới sáng mai, bà tổ trưởng sẽ nỗi cơn lôi đình mà ớn!
 Sau đó tụi tớ nộp đơn theo đúng thủ tục nhưng cũng bị phường mời ra "làm việc" nghĩa là hăm dọa đủ thứ vân vân và vân vân...Nhưng mà chả làm gì được tớ ...(đúng ra tớ cũng bị khủng hoảng 1 thời gian đó vì cũng lo lắm, nhà thì chả có ai là công nhân viên, mẹ và chị thì là "dân chợ trời!)
  Sau đó thì tớ may hàng chợ và hàng tổ hợp mà của tư nhân, dể ăn hơn vì họ cắt bằng tay số ít và vải mỏng nên may thoải mái, nhưng bù lại ở nhà lo việc nhà cũng tiện tuy hơi buồn. Tuy vậy cũng có khi bị xù tiền..nhưng cũng chẳng đáng.
 Rồi nhà tớ dọn vô quận 10, đang lúc rộ lên hàng xuất khẩu qua Đông Âu, chị Ngọc gần nhà giới thiệu tớ lãnh hàng trong xóm đó (đường Tân Phước gần nhà Phương Lan). Vô xóm này nghe tiếng máy vắt sổ chạy ào ào, hầu như cả xóm đều tham gia, người may, kẻ kết nút, người ủi đóng gói... Công việc coi bộ phát triển dữ dội!
Tớ lãnh về may thử thì người ta hài lòng lắm vì mình đã quen ráp rồi, đường kim mũi chỉ khỏi chê (dân tổ hợp cũng hơn dân hàng chợ!) Nhưng mà..tớ phải làm việc nhà chứ không may cật lực như xưa được! thế là bị hối, nhằm lúc có khách hay bận việc gì là tớ đâu có may được, mà hàng người ta còn phải thêu nữa rồi phải giao hàng cho kịp chuyến tàu chứ đâu phải hàng bán chợ mà có thể gia hạn! Tớ chỉ có một mình, còn mấy người khác cả nhà họ xúm vô làm, thay phiên nhau đạp 24/24 thì phải, có như vậy mới đáp ứng nổi! Thế là tớ không được lãnh hàng nữa., nhưng cũng chả buồn vì cứ may kiểu đó thì ..sụm bà chè sớm!
Đúng như tớ đoán, họ may ẩu tả và vải thì rất xấu nên chỉ được một thời gian là khách hàng chê, rồi đến biến động chính tri, thị trường Đông Âu bị mất, cả nước VN khốn đốn một thời gian dài..Cả cái xóm may đó, ngày nào còn rần rần suốt ngày đêm, giờ lặng ngắt! mấy xí nghiệp quốc doanh cũng ngồi chơi.
 Đã sang một giai đoạn mới, người ta phải đi kiếm thị trường mới khó tính hơn và nhất là sự cạnh tranh khốc liệt! điều mà lâu nay những ai sống dưới chế độ XHCN không biết tới!
 Còn tớ, sự nghiệp may vinh quang của tớ dừng ngang đó!!
 Ở mục nghề nghiệp trên giấy tờ nay tớ không khai là Thợ may nữa mà ghi là: NỘI TRỢ.

Chủ Nhật, 14 tháng 8, 2011

Bông hồng ngày Vu Lan

      

Vu Lan năm nay, được đọc nhiều bài của những người đã không còn mẹ! Dĩ nhiên là rất buồn và ân hận vì khi còn mẹ, ta đã không làm thế này, thế kia....Thôi thì ai còn mẹ hãy cố gắng, cố gắng kẻo sau phải ân hận.


  Những bà mẹ VN (Quảng Trị 72)
Những hình ảnh này làm tôi liên tưởng đến bà ngoại vì nghe kể bà cũng đã gánh cháu như thế (những năm đầu 50')

Chủ Nhật, 31 tháng 7, 2011

Mảnh vụn ký ức 4: Về lại chốn cũ

 Cả nhà về lại Quy Nhơn năm 1965
Không còn xe lửa vì hệ thống đường sắt đã bị tê liệt , cả nhà đi máy bay. Lần đầu tiên được đi máy bay háo hức lắm. Đầu tiên là xe của Air Vietnam chở ra phi trường Phú Bài cách thành phố 15km về phía nam. Máy bay cánh quạt nhỏ, có tiếp viên là 1 anh chàng đẹp trai sáng sủa đưa khay đầy kẹo mời, tớ thấy kẹo ham lắm nhưng nhát quá chỉ dám nhón lấy 1 viên! sau đó thấy có người bốc cả nắm mới tiếc! (nhưng trễ rồi!) không dám xin thêm.
Máy bay ghé phi trường Đà Nẵng, ở đây thấy tấp nập nhộn nhịp máy bay đủ loại, vừa dân sự vừa quân sự, cứ nghe tiếng gầm rít ghê rợn! mấy người lớn nói đó là những Phản lực cơ chiến đấu của không quân Mỹ mới đem qua, họ còn nói chỉ có Đà Nẵng và Tân sơn Nhất mới có đường băng cho loại này nên gọi là Phi cảng chứ như Quy Nhơn và Phú Bài thì chỉ gọi là phi trường thôi! Mấy chiếc máy bay này cứ lên xuống liên tục làm tớ muốn điếc lỗ tai luôn! (1965 rồi, quân đội Mỹ ở ĐN rất nhiều, chiến tranh bắt đầu leo thang)

Tới Quy Nhơn. Chưa thuê được nhà, nên cả nhà ở tạm nhà dì Ba, ba thì ở Nha Trang.
Nhà dì Ba có 5 anh chị, anh Sơn giờ  học lớp đệ Nhị, đã cao lớn nhiều so với hồi anh ra Bồng Sơn thi đệ Thất (11 tuổi), mấy anh chị này nhìn tụi tớ chắc thấy lạ lắm! một đám con nít 5 đứa lau nhau lắc chắc! Hai nhà cọng lại là 10 đứa, thêm 2 anh bà con nữa là tất cả 12 mạng! Bà ngoại cho con nít ăn riêng, người lớn ăn mâm khác.
 Tớ còn nhớ tới bữa ăn mấy anh chị nói chuyện rôm rả vui lắm, nhiều khi cãi nhau chí choé, chị Thuỳ mau chóng hoà nhập, còn tớ chỉ biết nghe thôi, không dám nói gì. Tớ để ý thấy bây giờ bà ngoại đi chợ về không còn phát kẹo ú nữa! không biết chương trình này chấm dứt hồi nào? Ông ngoại nằm liệt giường không nhúc nhích gì được nhưng vẫn biết em Quảng là đứa cháu ông chưa thấy măt!
Quy Nhơn lúc đó (1965) không còn êm đềm như trong trí tớ còn nhớ, mới 3 năm qua mà thành phố thay đổi nhiều, ồn ào, xô bồ và đường phố quanh nhà đầy những snack Bar, lính Mỹ đi đầy đường. Biển ít thấy ai ra chơi, dọc theo bờ biển là những khu quân sự chăng đầy thép gai, người dân cũng có vẻ tất bật. Tớ đâm ra nhớ khung cảnh ngoài QT và Huế, những cây xanh bóng mát mà ở đây rất hiếm., nhà cửa đã mọc lên san sát, mấy quán bar sợ phá hoại, rào kín mít bằng lưới như cái lồng chim xấu xí.
 Tớ còn nghe về vụ nổ sập lầu Việt Cường trước đó, rồi những vụ ném lựu đạn vô những nơi có lính Mỹ lui tới, rạp xine cũng bị đặt bom! thanh bình hầu như biến mất rồi! còn có danh từ rất lạ: nhím, từ này không hiểu do đâu, để chỉ những cô gái bán bar..còn nhiều thứ lạ nữa...

Rồi tớ đi học thêm ngay sau nhà để chuẩn bị vô lớp Nhất trường Ấu Triệu, không phải học lại trường Mai Xuân Thưởng là tớ mừng rồi! (cũng còn nhớ bạn cũ tên Thuyên nhưng sao không thấy..)
Chưa đi học nên cũng khá rảnh, tớ với chị Nô hay ra mấy cây cảnh bên hông nhà tìm hái những trái nhỏ nhỏ (của 1 loại cây kiểng) màu đen ăn, nhưng ít lắm, thích nhất là có cây thuộc bài, nghe tụi nó nói lấy lá này ép vô vở thì sẽ thuộc bài!!
 Nhà thấy có mua tờ báo Thằng Bờm hay Hồn Trẻ gì đó, cả đám thay nhau đọc, tớ với anh Nhơn thường nằm lăn ra sàn đọc truyện tranh, ông này kiếm đâu ra cả đống, có truyện cũng hay nhưng thường thì rất nhảm nhí, chỉ xem cho vui thôi. Có lần 2 đứa đang xem như thế thì anh Sơn tới, lấy 1 cuốn lên lật lật rồi la lên: A!, tụi bay toàn coi truyện "hậu môn chưởng!!" Bao nhiêu cuốn không lấy, lại vớ ngay cái cuốn trong đó có thằng nhãi ranh mua thuốc cho ông thầy uống, thuốc gì mà uống vô là "thả bom" quá xá!!  tớ quê quá, nói rằng đâu phải truyện nào cũng vậy, nhưng từ đó, hễ thấy tụi tớ đọc cái gì thì anh Sơn cũng la lên: "tụi nó coi hậu môn chưởng!!" quê ghê!

 Dọn tới nhà mới cách nhà dì không xa, bắt đầu đi học, trường này gần nên đi bộ với nhỏ Thanh Hồng kế bên, nhỏ này cũng học lớp Nhất nhưng khác lớp, lớp Nhất A còn tớ Nhất B, học ngày 2 buổi, nghỉ ngày thứ năm và chủ nhật.
Mộng  Thuý
 Lớp toàn con gái và dễ thương hơn cái tụi ngoài Huế, tớ ngồi gần 1 nhỏ da ngăm ngăm như Ấn Độ tên là Mộng Thuý, đầu bàn là Bích Liên đội trưởng, rất dễ thương, trưởng lớp là Đường Sở Phân học giỏi viết chữ đẹp, nhưng người viết sổ luân hoán là Dương Xương Tích cũng người Tàu, bạn này viết chữ khỏi chê! ngoài ra tớ còn nhớ có Khánh Hà, Thuý Hà, Chiên, Phan thị Thanh, Kim Thoa, Bê...
 Lúc đầu cô giáo là cô Kim Anh người nhỏ nhắn xinh xắn, còn trẻ, tớ rất thích, cô hay đi ngang nhà tớ, còn cô giáo lớp Nhất A là cô Bích vợ ông nha sĩ Đào, lớp này tớ còn nhớ có con gái cô là Liên Hương, Ái Ngâu, Quỳnh Hoa,Thuận (Gia Phước) Thoại, Việt Lan..Trưởng lớp là 1 con nhỏ da hơi ngăm tên Lê Thanh Hương, tay nó hay cầm cái lông công thấy thèm!
 Còn lớp Nhất C nữa nhưng tớ chỉ nhớ 1 bạn lớp này là Vinh Thanh Thanh, rất đẹp.
Sau đó không lâu, có 3 cô giáo mới ra trường (SPQN) trường cho phụ trách 3 lớp Nhất này: Cô Bôi lớp Nhất A, Cô Hồng lớp Nhất B của tớ .Mấy cô này còn trẻ, mới ra trường nên vui vẻ lắm, cô Hồng hơi nghiêm, mắt hơi lồi, ốm, gốc bắc, tớ cũng thích.
 Khoảng nửa niên khoá, có con nhỏ tên Kim Cương ở đâu đổi về ngồi kế bên tớ, từ đó thân nhau ghê lắm, hay rủ nhau mặc quần áo giông giống (chả hạn cùng màu, hồi đó không mặc đồng phục), nhỏ này có nhiều trò hay hay, nó lấy giấy vẻ con ma có cái lưỡi thật dài tô màu đỏ, xong cắt cái lưỡi này ra (vẫn còn dính trên miệng) rồi lấy 1 miếng bìa khác có cái mặt con ma, tròng ra ngoài, xong ta cầm cái miếng có cái lưỡi đưa lên đưa xuống sẽ tháy như con ma le lưỡi nhát! tớ làm cả mớ cái này cho bạn bè chơi! Nhỏ này còn đem tới 1 con giống như con rùa nhỏ, dễ thương lắm, còn không biết bạn nào bày làm con sâu rọm, y như thật nha! lấy cây cỏ mọc hoang, quấn cái đầu có lông nhám quanh 1 cái thân, thế là được 1 con sâu, thình lình đem dí vô mặt là đứa nào cũng hét lên!! haha...Tớ rất khoái con sâu này, nó đánh tan cái nỗi sợ con sâu đo ngày nào!
 Nhưng rồi chưa hết niên khoá mà bạn Kim Cương lại đổi đi (chắc ba bạn này là quân nhân!). tớ buồn lắm nhưng không hiểu sao lúc đó chả có liên lạc gì, đến bấy giờ cũng không biết bạn ấy từ đâu tới, đi về đâu, chỉ nhớ hình như bạn ở trong nam hay Saigon(?)
 Trường Ấu Triệu ngày ấy phía sau hay bên hông gì đó có 1 cái sân cát, và ngay đó là bức tường có 1 cái gờ nhô ra khoảng 1 tấc, đây là chỗ học trò rất thích và cứ tới giờ ra chơi là leo lên cái gờ này, cố hất nhau xuống, đứa nào còn lại cuối cùng thì thắng! Tớ thường còn lại sau chứ ít khi rớt xuống trước! (Sau này học ở trường Nữ cũng có trò tương tự: qua bãi biễn có cái ống dẫn dầu, cũng leo lên đó hất nhau xuống!)
 Lại có dạo tụi nó bày chơi như con trai: 1 đứa khom lưng, lần lượt mấy đứa khác chống tay lên lưng này mà nhảy qua! trò này ai lùn thì..lỗ!! (chơi nhảy ngựa)
 Chuyện học bình thường chả có gì lạ, tớ thích bài dạy vẽ phối cảnh của cô, nó mới mẻ lắm, lấy bút chì đen tô, thấy hay lắm! lại còn được dạy cách đạp máy may nữa: ở văn phòng có 1 cái máy may (chắc hàng viện trợ), cô cho từng đội xuống xem cô dạy cách sử dụng, tớ cũng được ngồi lên đạp vài đường lả lướt, thích quá, từ đó ao ước nhà có máy may..Lại có môn Dưỡng nhi thì phải, có lần cô Hồng đem vô lớp 1 con búp bê, đặt nằm trên bàn giáo viên, cô hỏi có em nào biết cách bế em bé! có mấy bạn dơ tay lên, bạn nào cũng xách em lên cái một, cô lắc đầu, cuối cùng bạn Nguyễn thị Bê lên, bạn này nhẹ nhàng để 1 tay dưới cổ, rồi mới nâng lên, cô khen Bê làm đúng! cô giải thích phải đỡ cổ em bé vì cái cổ còn yếu lắm! Điều này mình nhớ tới bây giờ luôn đó!
  Rồi có chuyện thực tập của giáo sinh sư phạm : cứ mỗi tuần lại thấy có 2 người dạy thực tập mỗi lớp. Mấy người này vì là dạy để chấm điểm nên làm bài bản lắm, tớ còn nhớ có 2 anh dạy bài Bình thông nhau họ làm dụng cụ để minh hoạ rất hay, mấy cái ống nhựa trong làm thấy rõ mực nước nhuộm màu xanh đậm, nói chung là chuẩn bị bài giảng rất công phu chứ không học chay trên sách giáo khoa! lúc dạy thì cô giáo của lớp ngồi bên dưới quan sát và 1 số người nữa! Lúc đầu tớ thấy chả sao nhưng sau đó rất ghét những giờ thực tập này! tớ chỉ thích học cô giáo của mình thôi! vì mấy giáo sinh này đến rồi đi, cho điểm lung tung và ..tớ không biết nữa nhưng nhớ là rất ghét, cứ mong cho qua lẹ để cô và lớp như cũ thôi, không muốn ai chen vào. Tớ ghét đến nổi ghét luôn cả cái trường Sư Phạm QN luôn!  (oái ăm thiệt!) thề không bao giờ nhìn tới  cái trường (đã bày ra cái chuyện thực tập này!)....

 Có lần, trường thông báo học trò tập trung tại trường rồi cô dẫn ra sân vận động đón Đồng minh Đại Hàn. Tớ cũng tò mò lắm, để coi cho biết Đại Hàn ra sao chứ tụi Mẽo thì thấy đầy đường: Mỹ trắng thì tớ nghĩ có lẽ là Mỹ đỏ thì đúng hơn, da người nào cũng đỏ hồng chứ trắng gì! nhất là trời nắng, anh nào anh nấy đỏ au như tôm luộc! còn Mỹ đen, có người đen ít có người sao mà đen bóng như cục than, lại mắt bự, trắng dã thấy ớn, môi thì dày răng trắng ởn! tớ cứ nghĩ thầm sao giống khỉ đột quá, chắc là mới tiến hoá từ khỉ sang!
Ngày đó học sinh nhiều trường được huy động đi đón lắm, đứng đầy sân vận động (chắc có nhiều đoàn thể như mọi khi ) sau thời gian cao su, đứng mỏi cẳng chán chê rồi thì mấy bạn cũng xuất hiện! Trời ạ! tưởng gì lạ, mấy cái bản mặt sao cũng y chang Việt Nam mình, cũng da vàng mũi tẹt, nhưng nhìn kỹ có mòi xấu hơn là khác: mắt ti hí, mặt thô thô, và họ hát tưng bừng! vậy mà tưởng gì lạ!
Sau đó mấy bạn Đại Hàn đồng minh thân thiết này cũng hay đi dạo tà tà ngắm cảnh phố phường đầy nắng bui và sờ nách ba! tay bạn nào cũng cầm nguyên nải chuối (chắc nhà mấy bạn không có chuối!) còn nếu đi đông trên xe thì hát đồng ca rộn ràng phố phường!! Nhưng ai cũng công nhận mấy bạn này dễ thương có kỷ luật hơn mấy bạn Mẽo!

 Đời sống đã khó khăn hơn, tiền mất giá và những người ăn theo Mỹ như làm sở Mỹ hay buôn bán hàng PX (Post Exchange) mới khấm khá, còn ai ăn lương nhà nước coi như chết dở! Mẹ tớ cũng bắt đầu kinh doanh buôn bán, không còn làm nội trợ nữa, lúc đó dì và mẹ sửa sang nhà cho thuê (nhiều người cũng vậy). Lúc này ngoài Mỹ ra còn có nhiều người Phi luật Tân, Thái lan Đại Hàn làm cho mấy hãng thầu Mỹ nên nhu cầu thuê nhà rất nhiều!
 Tớ thích nhà mình mở tiệm sách nhưng không có tiệm sách mà ba sang lại 1 tiệm cho thuê truyện để mấy mẹ con làm, lúc đầu cũng khoái, chị Thuỳ xem hết truyện chưởng  luôn! riêng tớ không xem truyện chưởng vì thấy nó nhiều quá, một bộ tới mười mấy cuốn, tớ coi thần thoại, tiểu thuyêt diễm tình...nghĩa là mọi thứ trừ truyện chưởng ra! Mấy cuốn chưởng nhiều người mướn nên cũ kĩ, dơ bẩn rách nát, nhiều cuốn bị mất nữa, ba phải mua bổ sung hoài vì nếu thiếu không đủ bộ thì người xem tức tối!
Nhưng rồi phiền quá, khách hàng có thể tới trả sách bất cứ lúc nào, trưa, tối..nên tớ cảm thấy mất tự do quá, đâu có đi chơi được, lúc nào cũng phải có người coi tiệm, tớ thấy ghét cái tiệm này quá đi, may sao anh Sơn hồi đó hay ghé nhà thấy tụi tớ hay chúi đầu vô truyện nên nói với mẹ nên dẹp cái tiệm này đi chứ tụi nó mê đọc bỏ bê học hành đó! mẹ còn tiếc vì dù sao công việc cũng nhẹ nhàng, lại không sợ lỗ, nhưng ba cũng bắt đầu chán rồi nên quyết định dẹp, có người sang lại liền! Khỏi nói tớ mừng hết lớn! (bây giờ nghĩ lại sao mình vô tư thế, nhiều đứa con nít nhỏ hơn đã biết mong cho mua may bán đắt còn mình, 10 tuổi rồi mà chỉ biết sướng riêng bản thân!)
  Mấy anh Đại Hàn đi ngang hay ghé vào (vì thấy có sách) nói chuyện cũng dễ thương, có người thường cầm theo sổ tay, viết học tiếng Việt, tớ còn nhớ có 2 người hay ghé, họ nói là sinh viên bị đi quân dịch, 1 người đang học anh văn, người kia học gì đó..họ nói tớ bày tiếng Việt, bày hát quốc ca VN, có lần tớ đang xem 1 cái hình vẽ rất đẹp trong 1 cuốn sách bằng tiếng Anh của ba, xem hình để vẽ theo chứ có biết chữ nào! nhưng cái bạn ĐH đi ngang ghé vào cầm lên coi, xong mặt mày hớn hở vô cùng, hắn xổ 1 tràng tiếng Anh, tớ ngẩn tò te, lắc đầu không hiểu, hắn chỉ vào cuốn sách ý nói tớ làm bộ, đọc sách thế kia mà sao không muốn nói chuyện, tớ quê quá (lúc đó ước gì mình đọc được nhỉ!) chỉ vô hình vẽ, quơ tay giải thích 1 hồi hắn mới thôi (nhưng có vẻ không tin!)
Tớ thích mấy hình ảnh con búp bê Đại Hàn, cái áo truyền thống cũng là lạ, vải họ thường có màu như cầu vồng, sặc sỡ, đặc biệt đôi giày cao su ngồ ngộ, có mũi giày ít, nếu không mang vớ thì sẽ lòi mấy kẻ ngón chân, dạo đó lính Đại hàn hay ra chợ QN mua máy móc hàng trong PS Mỹ tuồn ra, họ được đem về nước (lúc đó Hàn Quốc cũng nghèo như VN chứ có đâu như bây giờ) tớ nhớ lúc đó có nhiều cái đáng phục lắm như khi ba tớ mời thuốc lá, họ không hút nói rằng chỉ hút thuốc nội, hạn chế xài hàng ngoại! người nào trông cũng có vẻ mạnh khoẻ, kỹ luật.
Sau đó họ có tới từ giã cả nhà tớ, nói rằng Sư đoàn Mãnh Hổ Đại Hàn sắp chuyển vào Phú Yên. Cũng buồn buồn, từ đó ít thấy bóng dáng mấy anh xứ kim chi ở QN, nhưng còn để lại nhiều món đồ hộp đặc sản Đại Hàn như Kim chi, cá kho.. đặc biệt tớ thích món cá cơm kho với rong biển rất giống món cá kho ở Huế, cũng cay như thế!
  Sau khi sang lại tiệm cho thuê truyện, ba hùn với 1 người bạn tính mở tiệm chụp hình (hình như ba thích món gì thì làm món đó chứ chả biết kinh doanh). làm phòng tối, đi đặt kẻ bảng hiệu rồi: Thiện Mỹ Photo. Ai dè, bảng hiệu chưa treo lên thì cách đó mấy nhà, ngay góc đường Lê Lợi và Phan Bội Châu người ta đã lên 1 cái bảng hiệu Photo !! thế là ba dẹp cái ý định mở tiệm chụp hình vì nhắm cạnh tranh không lại.
Sau đó mẹ làm đại lý bia La de con cọp và nước ngọt...Ba không kinh doanh gì nữa, ngày 2 buổi vô toà tỉnh làm cuộc đời công chức...

 Gần cuối niên khoá, mấy bạn rủ nhau đi học luyện thi đệ thất, tớ đi theo ĐSP học lò Hai Ngô dưới biển, khu 2, học ở đây, thầy lúc nào cũng cầm roi, khiếp lắm nhưng thực ra chị đánh tụi con trai thôi, ở đây tớ có thêm rất nhiều bạn vì cùng đường ghé rủ nhau đi học rất vui, Hoài Xuân, Yến, Thuận, Việt Hoa, Lã thị Hằng, Hương, Quỳnh Hoa...sau đó thân nhất với Thanh Hương, nhỏ này là trưởng lớp Nhất A, viết chữ rất đẹp, đẹp kiểu cổ điển.

Có lần mấy cô giáo lớp Nhất đem vô nhiều lá thư từ 1 trường tiểu học bên Mỹ, hỏi em nào thích làm quen thì viết thư trả lời, rồi cô phát cho mỗi đứa 1 cái thư, thư không có bì thư chỉ là 1 tờ giấy lớn, tụi nó viết bằng bút chì, chữ nào chứ nấy to tổ bố và xấu! mỗi thư có kèm theo 1 tác phẩm hình tụi nó tự vẽ, xấu quắc!(Đó là những thư do cô W. người Mỹ dạy Anh văn trong trường Sư Phạm Qn đưa cho mấy cô là học trò cũ để làm quen với 1 trường tiểu học bên Mỹ) Có hình chụp cả lớp và cô giáo bên đó, trắng đen trai gái đủ cả!
Tớ cũng lấy 1 thơ, cô dịch sẵn bên dưới, đại khái giới thiệu..v.v..
Mỗi đứa về viết thư trả lời xong nộp cho cô, cô dịch xong đưa cho cô W. gởi đi (cô này hình như tên William thuộc đoàn Thanh niên chí nguyện như ông Rocky sau này, vô lớp đệ Thất tớ có học cô này).
Sau đó cả bọn mới ngồi bàn tán, không biết cái đứa viết cho mình nó là con trai hay con gái, đen hay trắng!? lúc này mới e dè! ai cũng không thích làm quen với con trai hay Mỹ đen!( kỳ thị ghê!). Rồi đứa nào cũng hồi hộp vì cô nói thư sau sẽ có hình tụi nó!
 Có thư có hình rồi! mấy đứa gặp trúng con trai hay Mỹ đen rầu lắm, còn tớ ấy à! bạn tớ là 1 con nhỏ tóc vàng nhé! hết ý luôn! nó tên Valeria Harmon sinh năm 1956, nhỏ hơn tớ 1 tuổi.tớ vui vô cùng, về viết thư trả lời liền!
Bây giờ nhớ lại mắc cười, tụi Mẽo con này theo lối giáo dục của nó, tiểu học còn viết bằng viết chì nên không bị lem luốc tay chân nhưng chữ rất xấu (là theo con mắt tớ hồi đó!) vẽ hình cũng xí nữa, tụi nó vẽ  nghệch ngạc những thứ trước mắt thấy được như cha mẹ, chó mèo trong nhà nó..còn tụi VN bọn tớ thì sao!? tụi tớ đứa nào cũng ráng tìm những cái hình đẹp trong sách để đồ hoặc vẽ theo cho đẹp, cho tụi nó lác mắt! (bây giờ mới thấy rởm ghê!)
 Rồi cô nói sắp nghỉ hè, mấy em cho bạn địa chỉ nhà mình rồi tự liên lạc, cô sẽ không nhận thư chuyển như thế nữa, tớ cũng viết như vậy và khá lâu sau, khi đã vô học đệ Thất rồi mới nhận được thư bạn này gởi tới nhà (chắc là cô W gởi theo hệ thống bưu điện quân đội Mỹ nên mau hơn) Khỏi nói, tớ vui quá, mở ra thấy có 1 tấm hình hơi lớn đã bị bạn này bẻ gập cho vừa với bì thư! (sao mà nó ngốc quá, không biết xén bớt!) tuy nhiên cái hình rất xinh có ghi phía sau This is me when I was two.với mái tóc vàng cột túm đuôi chuột, tớ và Ngâu (lúc này ngồi kế nhau trong lớp cứ để trong hộc bàn mà ngắm!) còn cái thư, Ngâu nhờ một anh học SP gần nhà dịch dùm.(Sao hồi đó mình không dám chia sẻ với người lớn nhỉ? có thể nhờ ba hay chị Thuỳ hay thầy cô!?) Rồi tới việc trả lời mới gay, tớ với  Ngâu cùng viết  rồi nhờ cái anh đó dịch giùm (không biết dịch ra sao!) tới hồi ghi địa chỉ để gởi đi, cái con số bị dấu BĐ đè 1 con, tớ soi lên soi xuống, đoán đại rồi ghi lên bì thư, xong ra BĐ gởi! từ lúc đó 2 đứa ngóng chờ hồi âm! trong thư tớ có bỏ vô tặng bạn 1 cái lông công.
Chờ mãi không có hồi âm (mà cũng ngu không chịu tới nhà cô Hồng hỏi lại địa chỉ hay sau này có học với cô W mà cũng không biết nói! cái tính rụt rè của phần đông con nít mình là vậy, trúng bây giờ, con nít khôn hơn nhiều, nó hỏi tới nơi, không thì cũng nói cha mẹ hỏi!
 Thôi coi như ..vĩnh biệt! Sau 75, có nhiều người đi Mỹ, tớ cũng có ý nghĩ biết đâu tình cờ...(tớ còn nhớ địa chỉ ở Cali, chắc lúc gởi tớ ghi thiếu cái code!?) Tớ vẫn còn giữ cái hình lớn cho tới khi có người bạn có bầu tớ cho nó để nó ngắm sinh con cho đẹp. chỉ còn giữ cái hình nhỏ lúc nó 10 tuổi

 Có lần, trường làm một tiết mục văn nghệ (hình như để thi với mấy trương khác?), mấy cô chọn từ  3 lớp nhất ra một số bạn để tập múa, tớ chỉ còn nhớ chia làm 2 tốp, một nửa mặc đồ lính, một nữa làm em gái hậu phương tặng hoa cho mấy anh chiến sĩ!  Tớ không còn nhớ rõ những bạn múa, chỉ còn nhớ Vinh Thanh Thanh làm Chiến sĩ còn tớ thì làm em gái hậu phương, mặc áo đầm, tớ ấm ức lắm vì thích làm chiến sĩ được mặc đồ lính oai hơn! Chuyện tập múa này kéo dài khá lâu và tớ thấy chán lắm, chỉ thích được về lớp học với các bạn thôi!
 Rồi cuối cùng cũng tới ngày trình diễn, hình như ở rạp Kim Khánh thì phải, cái tiết mục tập tành khổ sở của bọn tớ không thành công lắm vì mấy em gái hậu phương không quen sân khấu lớn nên đi loạng choạng, trật nhịp hết! nhìn mặt mấy cô thì đủ biết! không được vui, nhưng mà cũng không bị la gì!!
 Cuối năm, đứa nào cũng đi chụp hình 4x6 để làm hồ sơ thi vào đệ Thất.

Lúc này mới có hình riêng rồi viết lưu bút, toàn là những lời sáo ơi là sáo..Riêng bạn Mộng Thuý của tớ thì tặng tớ 2 tấm hình rồi từ giã đi theo gia đình vô nam. Tớ không nhớ là cả lớp có nộp hình cho Đường Sở Phân làm 1 tấm hình chung cả lớp vì không thấy đâu, nhưng mấy năm trước Nguyễn Nga có nói trước khi đi vượt biên, ĐsP có gởi hình cho Ng trong đó có hình lớp trường Ấu Triệu, mình hỏi còn không, nó nói đã trả lại cho chị rồi! hỏi chị chị nói Nga giữ! (coi như huề!)
 Thi đệ Thất xong, coi như rảnh rang, tớ hay chạy đến nhà Thuận Gia Phước chơi, nhà nó có nhiều anh em và đều đi Gia đình Phật tử nên hay hát hò vui vẻ. Sau đó, vào Đệ Thất phần nhiều mấy bạn quen tớ đều học lớp Thất 3 và nhiều bạn cũng không đậu nên từ đó cũng hết thân. Chỉ có Ái Ngâu là theo mãi từ đó đến giờ!!
---------------------------------------------------------

bà ngoại
Hồi đó mẹ tớ lo buôn bán nhưng có bà ngoại ở gần cũng sướng lắm, bà là người Huế nhưng lấy chồng Quảng Nam và đi theo chồng xa quê không sống ở Huế, bà hay làm mấy món Quảng nam như xôi đậu đen, bánh thuẩn cho con cháu ăn, tớ thấy hầu như bà làm việc suốt ngày, ít nghỉ, và rất ghiền trầu, răng bà không còn không phải vì rụng tuổi già mà theo bà nói là bị hư hồi bà xông cái thuốc trị đau mũi gì đó, mất răng từ sớm nhưng không thấy bị móm và bà không chịu làm răng giả, cứ nhai bằng nướu!
Khi có đoàn cải lương nào tới QN là tụi cháu chia nhau mỗi đứa đi với bà một hôm (vì có vé mời nên tuồng nào cũng đi được, cả tuần luôn). Tớ đi xem cũng say mê mấy câu vọng cổ mùi mẫn, nhiều tuồng lắm nhưng nhớ nhất cái vở tên Thuyền ra cửa biển..có lẽ cứ nghe radio trực tiếp truyền thanh, ai không đi xem thì ở nhà nghe radio cũng đỡ ghiền, khỏi tốn tiền!
 Được vài lần như thế cho đến một lần kia, tớ ngồi chỗ xeo xéo sân khấu nên thấy được 1 bên cánh gà, cái tai hại là đây: tớ thấy rõ ràng cái anh kép mới vừa khóc lóc đau khổ lắm thì lúc anh ta lủi thủi chạy vô cánh gà, mặt mày khác liền, anh ta cười cợt với mấy người ở đó! chỉ vậy thôi mà tớ như ngộ ra! ôi, đúng là giả tạo.. tự nhiên tớ mất hết cảm tình, không thích cải lương nữa!! Nhất là đã bắt đầu ghiền xi nê. Hồi đó rạp hay chiếu phim HK, tài tử rất đẹp, tớ còn nhớ phim Đắc Kỷ có cô Lâm Đại đóng đẹp ơi là đẹp! (bây giờ ít ai biết cô này, đã tự tử lâu rồi, kiếm cái hình không ra!) Lăng Ba và Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài..Lý Lệ Hoa..sao mà người nào cũng đẹp!
Hayley Mills
 Nhưng đặc biệt là tớ được xem những phim của hãng Walt Disney, (phim hoạt hình thì tớ không thấy chiếu ở rạp) những phim rất tuyệt quay theo những truyện của Jules Verne, mê những phim này và mê luôn diễn viên Hayley Mills luôn! Cô bé này chuyên đóng các vai thiếu nữ nhỏ trong những bộ phim đó, bây giờ thì thấy hình không đẹp nhưng sao hồi đó tớ mê quá! Nhỏ Thanh Hà Hồng Nam cũng vậy, vô lớp cứ nghe nó nhắc hoài, tớ vẫn còn nhớ phim Parent Trap, trong đó Hayley Mills đóng cùng lúc 2 vai là 2 chị em sinh đôi ở cách xa nhau, do tình cờ mà nhận ra nhau và muốn cha mẹ tái hợp. Hồi đó tớ cứ thắc mắc không biết làm sao người ta có thể làm được như vậy (1 người đóng 2 vai gặp nhau, đánh nhau nữa, cùng lúc! phim quay năm 1961 đâu có kỹ xảo nhiều như bây giờ)
Hayley Mills trong 2 vai sinh đôi (Parent Trap)
 Nhớ cứ mỗi lần xem phim, ba hay nói: cái lương làm gì có những cảnh đẹp như vậy!

Sau đó rạp Kim Khánh dời về rạp Tân châu cũ, nhỏ, chuyên chiếu phim HK, còn rạp lớn được người chủ khác thầu lại đổi tên là Trưng Vương, rạp này chuyên chiếu những phim hot của Tây.
Sau nữa có thêm rạp Lê Lợi gần nhà tớ nữa mới khoái chứ!
Để cạnh tranh mấy rạp này chiếu thường trực chứ không chiếu theo xuất nữa, ai muốn vô coi giờ nào cũng được, muốn coi cả ngày cũng không sao! nhờ vậy tớ thường đi xem lúc ăn cơm trưa xong, người lớn ngủ trưa, lúc về thì xong, chả ai biết cả!
 Chủ rạp Kim Khánh là ông Diệp Năng Đức ở cách nhà tớ 1 căn, ông này người gốc Hải Nam cao to da trắng hồng rất tốt tướng, con ông lúc nhỏ học ở QN nhưng lớn 1 chút là vào Saigon học hết. Ông rất tử tế, đám giỗ thường mời hàng xóm dự, con gái ông, chị Thơm (trắng bóc) mỗi khi về nghỉ hè đều ra rạp ngồi bán vé, mỗi khi thấy tớ đi ngang chị đều kêu vô xem phim! nhưng thường rạp hiếu phim Tàu nên tớ cũng ..chạy luôn.
 Không biết có năm nào, thiên hạ đang bàn luận sôi nổi 1 phim tình cảm ướt át của HK: Phim 18 năm dĩ vãng, thì bỗng 1 hôm rạp bị cài bom, tớ không nhớ thiệt hại ra sao .
 Lớn rồi, nhiều khi nghỉ học giữa giờ, không về nhà mà cả bọn tới rạp xem xi nê..hình, nghĩa là không vô rạp mà đứng bên ngoài xem những hình của phim và xin những tờ progam để biết nội dung!. Tết thì thế nào cũng xin những tờ này, dày cả tập!
Năm 67(?) có Ti Vi, chỉ có chương trình TV của quân đội Mỹ nhưng ai cũng mê, thể thao, nhất là những seri phim như Batman, Combat, Mission Imposible ...tới giờ chiếu là con nít la lên rủ nhau đi coi vì đâu phải ai cũng có TV, coi rồi đoán chứ có hiểu tiếng Mẽo đâu! Vậy mà cũng vui lắm, đâu ghê rợn như mấy cái phim tuyên truyền hồi nhỏ coi ở Bồng Sơn..(sở dĩ tớ nhớ là năm 67 vì em Hậu sinh năm này và nó có cái áo thêu hình Batman..)
--------------------------------------------------------------------------------------------------
 Khi tớ về lại QN thì sau đó không biết khi nào thì tớ gặp lại lớp phó ngoài Quảng Trị gia đình cũng về QN, Chị Xuân này không học Ấu Triệu nhưng nhà có sạp vải ở chợ QN nên tớ thấy chăng!? Năm lớp 10 thì gặp Xuân vô học lớp 10 C từ Trinh Vương qua. Bạn Thuyên hồi học lớp năm Mai X Thưởng cũng vô lớp 10 C.
Còn Lưu Ly thì gặp lại khi mới vào đệ Thất, nó còn nhớ tớ có học chung lớp năm đó..
  Năm học lớp 12, có 1 bà bạn hàng mua nước ngọt người Huế, bà này nói chuyên với mẹ vài lần mới hay bà là cô giáo của cái trường tớ ghét ở Huế, nghe thế, tự nhiên tớ nhớ ra cái con nhỏ điệu mặc áo manteaux như người lớn hồi đó học khác lớp nhưng hay qua chơi với bạn Phương Mai lớp tớ. Đúng như vậy, bây giờ bà theo chồng đổi vô QN . Bà này giỏi làm ăn, buôn bán, nuôi heo.. rất chịu khó. Nhỏ Hương học ban C và lúc đó đã ra thiếu nữ yểu điệu gái Huế với mái tóc dài tha thướt, dáng vẻ mảnh mai và tớ cũng thấy có bồ rồi!
 Năm 73, tớ ra Huế thi có ở trọ 1 nhà của gia đình Hương cho thuê (có nhiều người thuê), lúc đó tớ mới nhìn xung quanh và khám phá ra cái trường dể ghét nó nằm ngay trước mặt!! , rồi tớ đi tha thẩn ngang nhà cũ, chắc cũng chả có gì thay đổi nhưng tớ không thấy quen lắm, thi xong 3 đứa cũng đi xe bus thăm lăng tẩm này nọ và ăn bánh xèo Thượng Tứ, ngon quá nhưng rất đắt, tới 100 $ 1 cái nên chỉ dám ăn có 1 cái thôi, còn thòm thèm! (ổ bánh mì thịt chỉ 20$, cây cà rem 2, 5$)
 Chị Thùy năm 71 ra học  có gặp lại 1 số bạn ở Quảng Tri như chị Thanh, chị Thủy, chị Cúc, sau 72 mấy chị này vẫn còn tiếp tục học nhưng có lẽ gia đình đều đã chạy vào Huế hay Đà Nẵng. Riêng gia đình chị Thủy (ngày trước chị Th ở trọ) thì cha mẹ chị đem con vào trước, lúc quay về rồi vô sau xe bị giật mìn chết cả cha mẹ ông bà, may mà còn bà cô ở ĐN nên mấy chị em về sống với cô. Sau 75 chị Thủy  vượt biên có viết thư 1 ,2 lần rồi bặt luôn. Chị Cúc thì khoảng 80 cũng vô Sg chờ vượt biên, đến giờ không còn liên lạc.
 Năm 72, chị Thuỳ phải chạy lẹ về nhà vì chiến sự, trường ĐH Huế có nhiều GS từ SG bay ra dạy cả tuần rồi lật đật bay vô! Năm 75, chị lại phải chạy qua níu áo cậu Kiên để quá giang xe cậu vô Đà nẵng, trễ 1 chút thì có nước cuốc bộ qua đèo Hải Vân! như vậy việc tớ thi rớt ở Huế cũng may đấy chứ!!
Chú Chánh sau nghe kể cũng được thả ra (có lẽ do có người nhà nhảy núi) có lẽ về dạy học lại.


 Lan man đã nhiều, stop ở đây vậy.Nhớ gì thêm sẽ nhét vô sau, xem cho vui thôi, đừng chê bố cục lủng củng nha! bạn nào nhớ gì thì kể thêm cho vui.

Thứ Bảy, 30 tháng 7, 2011

Mảnh vụn ký ức 3: Huế những ngày cũ

 Vô Huế, nhà tớ ở trong thành nội, số 55 Đinh Bộ Lĩnh
Từ cổng Thượng Tứ đi thẳng vào 1 đường , thẳng tuốt vô trong nữa là Cầu kho, Mang cá.
Nhà này của ông cụ Lê Thiện (ông khoe là bạn HCM) 2 căn kề nhau, bên cạnh cũng một người bạn ba thuê, sát mặt đường không có sân . Nhà cụ chủ nhà kế bên, phía trước có sân rộng trồng nhiều hoa hồng , hàng rào bằng cây xén tỉa ngay ngắn. Đằng sau dãy nhà cũng có đất rộng, ông cụ trồng nhiều thứ nhưng tớ nhớ nhất có mấy cây chanh vì chị Thuỳ và chị Nguyệt hàng xóm hay hái chanh phá nên bị ông cụ này mắng vốn hoài!

 Lúc đầu, chị Thuỳ vẫn còn ở lại QT học lớp Đệ Thất trường Nguyễn Hoàng, chờ xin được vô trường ở đây mới vào, còn tớ ( suông sẻ!) thì vô học trường nữ tiểu học Đoàn thị Điểm gần nhà, đi bộ không tới 10 phút!
Nhớ hôm đó mẹ dẫn tới trường, gặp một bà cô già, ốm tên Nê (tên chồng chứ bà tên Tuý Bích), bà này dẫn tới lớp giao cho 1 cô hơi mập, người nam, khá vui vẻ, xong tớ vô lớp , mẹ đi về. Mấy tụi trong lớp chả buồn để ý đến tớ, cứ coi như không có vậy! Tới chièu, thấy cả lớp không học mà đi xuống 1 phòng khác, ở đây thấy có đồ nhà bếp, rồi thấy tụi nó lục đục gì đó, tớ chả nhớ, chỉ biét sau đó cả đám được ăn ragou hay cà ri, mới ngày đầu tiên, chưa biét ất giáp gì, tớ thấy lạ quá nên chỉ ăn dón dén, không dám "tận tình"! cũng chả dám hỏi ai về chuyện này, mà chả có đứa nào nói chuyện với mình cả!
Tan học về kể cho mẹ nghe, mẹ nói lúc sáng cô có biểu đóng tiền ăn vụ này rồi! (biết vậy tớ ăn nhiều hơn, tiếc quá!) Thì ra đó là môn gia chánh mỗi tuần.
Cái trường này sân bằng xi măng  mà tụi học trò chỉ thấy chơi nhảy dây chứ ít thấy trò gì khác, mà tụi nó nhảy "cao cấp" hơn ở QT nhiều, nhảy 1 lần 2 dây: 2 đứa 2 tay quay 2 sợi dây, người nhảy thì chạy vô, nhảy qua nhảy lại cho khéo nếu không dễ bị vướng. Tớ nhảy dây cũng thuộc hàng khá nhưng chưa nhảy kiểu này bao giờ nên không dám tham gia, chỉ chơi chỗ 1 dây thôi!
Trong lớp tớ chỉ chơi với con nhỏ ngồi cạnh tên Ngọ, hình như là đội trưởng thì phải, nhỏ này bình thường, nghĩa là không có gì đặc biệt xuất sắc cả nhưng vì ngồi kế bên nên là bạn thân nhất của tớ ở đây! phía trên có 2 con nhỏ ốm nhom, cứ rù rì rủ rỉ mình mình ấy ấy với nhau , ít chơi với ai khác. Nổi nhất là 1 bạn tên Phương Mai(?) cao ráo, xinh xắn và có 2 bím tóc dài, hình như bạn này học giỏi nhất lớp, con của cái bà cô Nê. Lớp bên cạnh có 1 con nhỏ điệu, măc áo manteux, nghe nói là con của cô giáo lớp đó, tên là cô Khuy (đúng ra là ông chồng là Trung tá Khuy, nhà trong Cầu kho, nhỏ này sau vô lớp 10 C của DT đó, tên Hương)
 Phía sau trường có đất rộng, mỗi đội có 1 luống đất để trồng rau! Tớ nhớ hôm đó đi theo bạn Ngọ (không nhớ đi bằng gì?) về 1 làng mua cây rau con về trồng, Ngọ ta nói rằng mấy đội khác chắc trồng salad thường, đội mình nên mua salad quắn cho lạ. tớ chả biết gì, cứ ừ hử cho xong!
 Nhớ cả bọn ra đào đào xới xới trồng mấy cây con này xuống cái luống của đội mình rồi tưới mỗi ngày, ngày nào cũng ra coi nó lên được bao nhiêu rồi! cũng vui.
Có giờ nữ công nữa, cũng mới may mấy mũi căn bản ... Tới hồi thì Lục cá nguyệt, môn nữ công phải làm tại lớp chứ không đem về nhà làm như mọi khi, khỏi nói, miếng vải của tớ nó lem mồ hôi và mấy đường thêu xấu quá! làm hôm đó chưa xong, tất cả bỏ vô tủ, tuần sau làm tiếp. Tớ về nhà nảy ra "sáng kiến" cứu nguy: tớ nói nhỏ với Ngọ, 2 đứa mua 2 miếng vải khác, ở nhà làm cho bình tĩnh, sạch sẽ, xong tuần sau đem vào, thế cái cũ!! haha! chỉ 2 đưa biét mánh này thì phải!!
 Rồi cũng quen lớp nhưng tớ vẫn cảm thấy lạc lỏng sao sao ấy, không có cảm giác thân mật gì cả, học bài cũng không thoải mái như trước, đầu óc không sáng suốt lắm nên kết quả học không được mẹ hài lòng.
 Ghét nhất là lúc tan trường, tớ cứ nghĩ chạy ù về nhà là xong, ai dè bị chận lại, phải xếp hàng, không phải theo lớp mà theo..cái ngã rẽ về nhà! chán thật tớ lúng túng chả biét đứng vô hàng nào, gần nhà chả thấy đứa nào trong lớp cả! Ngọ thì đã ra khỏi trước rồi, tớ cứ đứng đó chờ thấy hàng nào rẽ hướng về nhà thì theo! Giời ạ! nó là hàng cuối cùng!! Thế là cứ phải về sau trong khi chỉ chạy 5 phút là tới nhà! tức quá, có hôm tớ canh me chạy đại về..
 Rồi có lần mẹ dẫn tớ tới nhà cô hiệu trưởng của trường Đồng Khánh Thành Nội (trường này gần nhà, hình như chỉ có mấy lớp đệ nhất cấp, đệ nhị cấp phải qua trường ĐK lớn bên kia sông học tiếp?)) về việc của chị Thuỳ. Lúc này chị đang ở trọ nhà chị Thuỷ bạn chị ở Quảng Trị, cuối tháng mới về nhà. Tớ còn nhớ bà này còn khá trẻ tên là Tiểu Bích, nhìn sang trọng lắm, tóc bới cao, nhà có xe hơi đen (làm lúc đó tớ muốn mai mốt sẽ làm cô giáo!), có lẽ chuyện tốt đẹp nên sau đó chị Thuỳ vô học trường này.
 Lại thấy chị ca cẩm rằng thì là cái môn âm nhạc trường này dạy cao quá rồi, chị theo không kịp, ai đời cái ông thầy già cứ kéo cây vĩ cầm bắt học sinh viết mấy nốt nhạc ra! tớ nghe vậy cũng ớn lắm! mai mốt mình cũng sẽ phải học cái trường này!!
Gần trường có nhà sách Khánh Quỳnh, rất lớn (là so với tiệm sách ở QT), bán đủ thứ học sinh cần, chị em tớ thường tới đây liếc mấy cuốn truyện chứ đâu có coi cọp được như ở QT!.
Nhớ chị Thuỳ vẫn thường thư từ liên lạc với chị Cúc ở QT, 2 chị này thân nhau vì cùng sở thích thơ văn, chị Cúc hay tham gia  mấy tạp chí thiếu nhi..
 Tóm lại những tháng đi học ở Huế tớ chán vô cùng, lại còn lo sang năm lên lớp nhất, học không xong thi đệ thất rớt thì ..nguy!
 Nhưng rồi may quá, ba nói cả nhà sẽ về Quy Nhơn! còn gì mừng hơn! Ba sẽ vô Nha Trang  huấn luyện khoá súng cối mới gì đó mấy tháng, hết khoá thay vì phải ra lại thì vừa đúng thời hạn giải ngũ nên ..mình sẽ từ giã nơi này thôi!
 Vui quá, đến cuối niên khoá, ngày cuối cùng, mình chả thèm nói lời tạm biệt với ai thì phải, nghỉ bụng khỏi phải học cái trường này nữa, sướng quá! rồi nhớ hồi sáng tụi nó nói ra vườn chia nhau salad đem về ăn, mình và Ngọ chaỵ ra thì chỉ còn thấy đất, tụi nó nhanh tay nhổ sạch bách chả còn 1 cọng rau nào!! ối, mà chả thèm..
Nghỉ hè rồi chả phải học thêm, đợi về QN hãy hay.

 Ở đây chả có hàng xóm nhiều nhưng bù lại rất đông bà con. Bà ngoại tớ là người Huế ở làng Thế lại Thượng, bà có 5 chị em gái nên mẹ có nhiều anh chị họ. Từ nhà đi vô Cầu kho có nhà dì Trữ, nhà này rất đông con gái (10 chị) Có 1 anh con trai cả là dân Không quân ở Saigon, chị Lan và chị Phương học Đồng Khánh lớn, còn 2,3 chị kế học trường ĐK nhỏ gần nhà mình, mấy chị này đi học ngang nhà nên hay ghé chơi.
Có cậu Kiên ở xa hơn, 2 chị con lớn của cậu là chị Lựu và chị Sen đã hết đi học và đã có người yêu. Tớ còn nhớ mấy chị này hay qua tâm sự với mẹ, nhất là chị Lựu và chị Lan (chắc là tình duyên trắc trở éo le!)
.Tết đó, mẹ làm bánh in, và đủ thứ mứt, bánh thì làm cũng thích nhưng mứt thì mệt lắm! nhất là mứt gừng nguyên củ, phải xăm cho mềm rất lâu và đau tay, chanh và cam quật (tắc) thì phải lấy dao lam gọt vỏ thật mỏng rồi cũng xâm, xâm hoài chán ơi là chán, me thì phải gọt vỏ muốn dộp tay (hồi đó sao chả thấy găng tay gì cả!). Công đoạn ngồi rim thì có nhàn hơn nhưng cũng chán ngắt, ngồi chết dí 1 chỗ đâu có chạy nhảy được!
làm thì mắc công thế nhưng ăn thì lẹ lắm, mấy chị con dì Trữ ra đớp 1 loáng là hết sạch me dầm (món mình thích)..Ghét tết là vậy!( cho đến sau 75 mới thoát cái nạn làm mứt này!)
Hàng xóm có chị Nguyệt (?) lớn hơn chị Thùy 1 lớp, và anh của chị tên Trác đã lớn không nhớ còn đi học không!? mẹ chị làm công chức, nhà chỉ có 3 mẹ con nên khá vắng vẻ, tớ và chị Thùy lúc này không rảnh nhiều vì phải giữ em và phụ chuyện nhà nhưng cứ rảnh thì bế em qua đây chơi, nhà không có con nít nên họ cũng thích. Anh Trác có cây đàn guitar và rất nhiều bản nhạc, nhưng tớ mê nhất là mấy tạp chí Điện ảnh, Màn ảnh.. mấy tờ này hồi đó chuyên môn đăng tin về ciné, tài tử...có bài kể chuyện phim. Khỏi nói, tớ đọc say sưa, mê mẩn mấy cô đào thời đó: Marylin Monroe, BB, Sophia Loren, Gina, Claudia Cardinal, Robert Taylor.. không có tiền đi xem phim chứ phim nào tớ cũng biết cốt truyện nhờ đọc ở đây! Hồi đó MM đang nổi như cồn, tớ cứ nhớ câu mô tả nàng: "..với mái tóc bạch kim óng ả, với bộ ngực vĩ đại..." hehe.(.bây giờ xài chữ khủng nghe ..ghê!) nhưng tớ thấy Gina đẹp hơn, S Loren thì cái miệng ..rộng quá!!
Tối tối, 2 chị em ôm cái radio nghe Hà Thanh, Phương Dung..Quàng Quanh (Hoàng Oanh) hát !

Đối diện nhà là 1cái hồ mùa hè trồng sen, sáng sáng thấy có 1 chiếc ghe nhỏ chèo ra hồ hái sen, hết hè thì thấy thứ gì không biết nhưng có hoa màu tím!? ven đường có nhiều cây nhãn đang ra trái, tớ định khi nào trái lớn sẽ tìm cách hái nhưng rất buồn là người ta đã lấy bao bao lại cho chim (và cả người nữa chứ!!) khỏi ăn! Thì ra hồ và nhãn này có người đấu thầu chứ đâu phải của công!!(tưởng bở).
Bên hồ TT
  Đi bộ vào phía trong độ 20 phút là tới hồ Tịnh Tâm, đây là chỗ vua ghé chơi đó nha!, mẹ con tớ cũng bắt chước vua tới chơi nè
(nghe nói hạt sen ở hồ này nấu chè ăn ngon nhất )
bên hồ TT
Xung quanh hồ có chỗ để ngồi ngắm sen, ngắm trăng, khuôn viên rộng rãi nhưng bình thường chẳng có mấy ai .
Có lần có đoàn làm phim từ SaiGòn ra quay phim ở ngay hồ này, hình như là một phim của đạo diễn Lê Hoàng Hoa thì phải.

Hồ TT, sen hồ này màu trắng
 Tớ không hề nhớ em Tuấn ở Huế có đi học không (đã gần 5 tuổi) thì nghe mẹ nói nó đi học với anh Lộc con dì Trữ ở trước hồ Tịnh Tâm và cũng hay khóc bỏ chạy về nhà!

 Thành phố Huế khi ấy có nhiều xe buýt, tớ còn nhớ xe đi ngang nhà là xe Cầu kho, số 8(?) .Cậu Kiên có xe chạy tuyến Từ Đàm số 5.
Xe buýt số 5 Từ Đàm
Mẹ đi đâu cũng dắt tớ theo, đi tới nhà bà con bên Gia Hội, bên làng...nhà mấy ôn mệ thường có sông gần mé sau..Chợ Đông Ba  tấp nập..Đường phố chính cũng có tên Trần Hưng Đạo như ở Quảng Trị nhưng dĩ nhiên là sầm uất hơn nhiều.Có chỗ nào không nhớ, tớ thấy có cái cầu băng ngang ngay trên đầu mình! điều này chưa từng thấy! (bây giờ thì thành phố có đầy cầu vượt), đi xe buýt thì cũng phải đi bộ nhiều, đường có nhiều cây cao mát mẻ, nhà người dân thường có hàng rào bằng chè tàu(?) cắt xén rất hay, không biết bây giờ còn không, nhiều nhà làm nó như một bức bình phong ngay trước sân! Có những con đường lớn, bên lề có những fontain nước máy, có thể dừng lại uống được, tớ rất thích uống nước này, ngọt lắm! Bây giờ có lẽ mấy cái fontain này không còn chứ hồi đó khách bộ hành nhờ nó mà đỡ khát chứ đâu có quán xá tràn lan như bây giờ! (chắc ở SG cũng có những cái fontain này để người dân lấy nước về xài nên mới có danh từ Mari phông tên!)
Huế có nhiều món ăn bấy giờ đã nổi tiếng khắp nơi nhưng đặc biệt lúc đó người ta hay nói đến một quán ăn có cái tên rất lạ: Quán Âm Phủ, (nghe ghê ghê) nhưng thật ra chỉ vì nó chỉ bán vào đêm khuya và đèn dầu leo lét, nhà tớ cũng có đi 1 lần cho biết, đến giờ tớ không nhớ đã ăn gì ở cái quán đó và nó ngon hay dở, chỉ nhớ đến khi ra về thì khuya rồi không còn 1 thứ xe gì để về nhà, phải cuốc bộ mệt đừ!! (quán này ở bên An Cựu xa lắm) Tớ thì thích nhất món cá kho khô của Huế, cay và đậm đà, ăn với cháo đậu xanh rất tuyệt!

 Rồi cũng được đi thăm viếng lăng tẩm của cố đô, tớ chỉ còn nhớ đi nhiều chỗ lắm, chỗ nào cũng rộng lớn nguy nga (vua mà!), nhưng cũng thấy là rất hoang vu ảm đạm, rêu phong .. bước bên những pho tượng quan quân voi, ngựa to như người thật, thấy ..sờ sợ.. Mẹ còn nói người ta dấu chỗ chôn  thi hài của vua nên ăn trộm không thể lấy cắp đồ chôn theo (!?) làm tớ vừa đi trên sân vừa gõ chân thử có gì dưới đó chăng? hihi...(Không biết có phải như vậy không hay chỉ là tin đồn!?)
Lăng Tự Đức

Đồi vọng cảnh , đi chơi với cậu mợ Tân

 Tớ còn nhớ lăng Tự Đức có cái hồ cho vua ra ngồi câu, làm thơ, lăng Khải định nhiều tranh bằng mảnh chén kiểu, Chùa Thiên mụ, Đại nội chỗ vua ở v.v...Chỗ nào cũng uy nghiêm, cũ kỹ, rêu phong phủ bóng buồn bã như câu thơ Nền cũ lâu đài bóng tịch dương (Đâu có du khách nhiều như bây giờ!) Nhưng tớ  thích nhất Đồi vọng cảnh, nơi này cao, khoảng khoát, nhìn xuống khung cảnh rộng rất nhiều cây thông. (có dạo nơi này gây ồn ào trên báo vì người ta muốn xây hotel ở đây!) Nghe nói học sinh ở Huế ngày lễ, hè thường cắm trại ở đây, mong rằng nó sẽ không bị tính sổ!
(Đồi VC cao 43m ở phía tây nam Huế, tọa lạc giữa vùng lăng tẩm của các vua triều Nguyễn. Đứng trên đồi người ta có được 1 cái nhìn bao quát đối với nhiều di tích cổ kính và những cảnh đẹp tuyệt vời ở 1 không gian thiên nhiên rộng lớn xung quanh. Ngọn đồi nằm giữa 1 khúc uốn mềm mại, dịu dàng của sông Hương, đây là nơi sông núi xích lại gần nhau để tao ra 1 không gian sơn kỳ thủy tú. Ý nghĩa của địa danh Vọng Cảnh là vậy.)





Đi biển, leo núi cũng mặc áo dài!!
  Ở Huế muốn thấy biển phải đi xa, bãi biển Thuận An cách Huế 15 km về phía đông. Nhà tớ cũng ra đó chơi, có mấy chị họ đi nữa, biển khá vắng và sạch đẹp..

Phụ nữ Huế ra đường là mặc áo dài, mấy bà bán hàng rong cũng vậy, gánh đậu hủ, gánh cháo hay bán hàng ở chợ đều mặc áo dài, có điều vắt vạt áo lên cao cho gọn, nhất là trời mưa. Mùa mưa, trời có thể mưa rả rích cả tháng, ẩm ướt lạnh lẽo, đêm đêm nghe tiếng rao hàng thấy thương những người vất vả kiếm cơm, và cũng thấy mình thật sung sướng khi được ở trong nhà khô ráo.
Đường lên Ngũ hành sơn ĐN (1961)

 Thời ấy, lương của ba đủ nuôi cả nhà nhưng cũng có khi mấy tháng ba không về, chị Thuỳ phải ra cây số 17 (nghĩa là cách Huế 17 cây số) nới đơn vị ba đóng để lãnh tiền. Có lần khi chị Thuỳ còn ở QT chưa vào Huế, ba dẫn tớ đi ra đó để lấy hồ sơ gì đó đem về, ba ở lại còn tớ sẽ về 1 mình! nghe cũng hơi sợ nhưng thấy cũng dễ ợt! cứ lên xe đò, tới bến thì đi xe buýt Cầu kho số 8(?) về ngang nhà thì xuống.
Ra tới nơi, ba biểu đứng bên đường chờ, ba chạy vô trong lấy giấy tờ ra liền, Tớ đứng đó, ngắm ông đi qua bà đi lại, (chỗ đó là cái chợ bên đường thì phải) ngắm chán rồi mà chả thấy ba đâu, bắt đầu chột dạ, thiên hạ chắc thấy có con nhỏ ở đâu mà đứng hoài nên cũng ngó tới ngó lui, con nít chỉ chỏ bàn tán, trời bắt đầu nắng gắt, trưa rồi, vừa mệt vừa sợ không biết có chuyện gì mà ba lâu ra quá, nhìn vô xa xa chỉ thấy cổng đầy giây thép gai rào quanh căn cứ. Thế là tớ sụt sùi, nước mắt nó tuôn rơi, mấy bà bán hàng trong chợ chạy lại hỏi thăm làm tớ khóc oà lên, họ dẫn vô chợ cho mát rồi dỗ dành cho bánh ăn, rồi cuối cùng ba cũng ra.. dẫn tớ tới chỗ xe đò gởi gắm cho bác tài kỹ càng rồi ba vào lại trong đó. Tớ an tâm thế là xong rồi, chỉ còn chút nữa thôi, có gì đâu mà lo! Tới Huế, bác tài chỉ cho lên xe buýt đúng tuyến (tớ nhớ hình như bác không lấy tiền xe). Lên xe buýt rồi, tớ căng mắt canh chừng hễ thấy cái hồ trước nhà thì nói xe ngừng, vậy mà  xe chạy mãi chả thấy đâu, toàn thấy 2 bên nhà cửa lạ quá, chả giống gì quanh nhà mình, tớ bèn xuống đại rồi vô cái quán bên đường hỏi 1 cô ngồi đó chỉ cho đi ngược lại khá xa mới tới nhà! hú hồn! Một nhiệm vụ khó khăn!! (đúng là không chó bắt mèo ăn ..) hihi...
Gần tới ngày dọn đi thì chị Thuỳ bị sưng amidal, phải vô BV cắt bỏ, hồi đó cắt amidal phải nằm nhà thương cả tuần, may mà có dượng Trữ làm BV và mẹ của dì là mụ Cửu chị bà ngoại vô nuôi chị trong đó.

 Nói chung những ngày tháng ở Huế cũng có nhiều kỷ niêm vui, (ngoài cái trường rất chán) chỉ trừ có 1 chuyên buồn: chuyện  chú Chánh sát bên.
Cô Chánh, bé Nguyệt và cu Dũng
Cô chú Chánh dọn đến căn sát bên nhà tớ, sau mấy tháng, chú này là giáo sư ở Bình Dương, bị động viên sau ba 2 khoá, có 2 con còn nhỏ: bé Nguyệt và cu Dũng. Lúc đó tớ có 3 đứa em trai rồi nên rất thèm 1 đứa em gái, thấy bé Nguyệt thích lắm, nhỏ này nhát, chỉ bám mẹ chứ ít ra ngoài chơi. Gia đình này chẳng có ai quen biết ở đây ngoài nhà tớ nên chú Chánh gởi gắm cho mẹ tớ, chú cũng hay đi hành quân xa.
Cuộc sống vẫn tiếp diễn êm đềm thì bỗng một hôm tớ thấy có chiếc xe Jeep dừng lại, có ông Tiểu đoàn trưởng và vài chú nữa vô nhà cô Chánh. Sau đó nghe mẹ nói chú Chánh bị mất tích rồi! Cả hai nhà đều buồn.
Sau nghe mẹ nói người ta nhặt được cuốn sổ nhật ký của chú Chánh, trong đó có ghi về việc chú có mượn tiền của mẹ!!
 Khi nhà tớ dọn về QN, cô Chánh và 2 con vẫn còn ở lại (chờ tin chăng?)
Bây giờ, nhớ lại chuyện này, tớ hình dung ra nỗi buồn của mấy bà vợ lính, xa quê, con nhỏ, hồi hộp chờ tin chồng..Đó là lúc đó chiến tranh chưa khốc liệt!
__________________-----------------------------------------------------------------------------------------
 
Chuyện tình xứ Huế
 Các cô gái Huế dáng người mảnh mai, tóc dài ngang lưng mặc áo dài thì khỏi nói, sao mà thướt tha yểu điệu! Cảnh Huế thì rất nên thơ không ít người Thấy cô gái Huế chân đi không đành!
 Thời gian ở Huế không lâu nhưng tớ cũng được chứng kiến 2 mối tình: một của chị Lựu con cậu Kiên và một của chị Lan con Dì Trữ.
Chị Lựu nhỏ người nhưng lanh lợi, không nhớ chị làm gì nhưng đã hết đi học, chị có người yêu là anh Mai, pilot ở phi trường Đà Nẵng. Anh này có bà mẹ hình như khó chịu lắm (tớ nghe chị L tâm sự với mẹ tớ vậy) có lẽ bà không thích chị, nhưng chị này thật là  all for love..Chị cố gắng hết sức để lấy lòng bà chằn này. Tết, chị qua nhà tớ ở luôn, làm mứt me, mứt gừng, bánh trái đem qua biếu bà . Chị dắt theo chị Thuỳ nên chị Thuỳ về méc rằng bà này nói: " mi mà làm chi! đi ra chợ mua chứ làm gì được!" rồi thằng em anh Mai còn nói:" Mạ tui không ưa chị, thôi chị về đi!" Chị về kể mà tức tưởi vì làm nát cả 2 tay mà bà ấy nói như vậy!
rồi nhiều cái chuyện khó khăn bà này gây ra nữa nhưng tớ không nhớ, chỉ biết là chị này rất khổ sở với bà mẹ của người yêu!
 Chưa hết, anh này lái trực thăng, một lần cất cánh đâm vào 1 chiếc khác, may mà không thiệt mạng nhưng bị tạm ngưng để điều tra gì đó, khỏi nói chị L như ngồi trên lửa, chị chạy vô Đà Nẵng, gặp cấp chỉ huy, bạn bè anh rồi vận động tùm lum...tớ nghe mà nễ quá! Rồi cũng tai qua nạn khỏi nhưng hình như bà gia tương lại vẫn không bớt khó ưa!! Ba chị cũng ghét bà này nên cũng không thích anh Mai! Nói chung là 1 cuộc tình..đầy khó khăn!
 Rồi cũng  lấy được nhau, vô sống ở phi trường Đà Nẵng (nghe nói bà mẹ chồng cũng rượt theo!), hiện giờ đang ở Mỹ, có cháu nội cháu ngoại rồi. Bà gia này nghe nói vui vẻ rồi, bà cũng sống ở Mỹ một thời gian rồi hồi hương. 
Còn chị Sen em kề chị Lựu thì không giỏi làm bánh trái hay siêng năng như chị L nhưng lại có tình duyên suông sẻ, một ông chồng công binh mà nhà vợ ai cũng khen! Dạo đó tớ và chi Thuỳ hay nói người ta có số nhỉ! Chị Sen có số sướng hơn chị Lựu..

 Còn chị Lan con dì Trữ thì ở gần nhà tớ, đi bộ chừng 30 phút vô phia trong Cầu kho là tới, nhà dì con gáí quá nhiều, chỉ có 1 anh con trai đầu (anh Phúc) đang ở Sg (không quân) và 1 anh trai nhỏ chừng 4,5 tuổi, nhà có nuôi thêm 1 con trai nữa, chỉ 1 mình ba chị đi làm y tá ở BV Huế nhưng con cái đều được đi học tới nơi tới chốn, chả ai phải bỏ học đi làm, chưa kể dượng có nuôi 2 người cháu nhà nghèo ăn học nữa! Vì thế nhà này ăn uống rất kham khổ và rất trật tự: tối là ai cũng phải mở sách vở ra học, không được la cà đi chơi.
Chị Lan lúc đó hình như học trường ĐK lớn (bên kia sông), không biết lớp mấy nhưng đối với tớ thì chị đã là người lớn rồi, vì chị có áo dài màu! Chị thường ghé nhà tớ chơi.
 Một hôm, chị đạp xe ghé vào, hối tớ thay quần áo đẹp để chị chở đi chơi, nghe thích quá, đạp ve tà tà ngắm phố phường còn gì bằng, tớ ít có dịp đi đâu xa khỏi cái cổng Thượng Tứ!
Chị chở tớ đi ra khỏi thành, đi qua cầu Tràng Tiền, đi ngang trường ĐK của chị (trường lớn ghê!) lúc đó hè rồi nên sân trường vắng tanh, chỉ có những cây phượng rất lớn nở hoa đỏ rực, dọc mấy con đường bên đó cũng vậy, toàn cây cao bóng rợp, nhà cửa khang trang..Rồi đến 1 khúc cua kia, tớ thấy có 1 anh quẹo ra đi song song với 2 chị em, tớ không để ý (mãi lo ngắm cảnh tớ chỉ nhớ anh này đẹp trai, hiền lành, ăn nói nhỏ nhẹ), cho đến khi ghé vào một quán nước, chị kêu cho tớ 1 ly Birley(?) thứ này cũng là nước cam thôi!( nhưng lúc về chị có giải thích cho tớ rằng kêu cái này nghe sang hơn là kêu nước cam!!) rồi 2 người nói chuyện (tớ chả nghe, mãi lo thưởng thức nước cam! nhưng mà chắc không có nắm tay gì đâu!)). Xong ra về, ai đi đường nấy! tớ cũng không hỏi chị đó là ai vì nghĩ rằng mình biết rồi!
 Về nhà tớ khoe với mẹ rằng con thấy anh Phúc rồi! mẹ nói anh Phúc đang ở SG sao con thấy được! thế là tớ kể mẹ nghe , mẹ cười nói đó không phải anh Phúc đâu, người yêu của chị Lan đó! Ái chà!, tớ đúng là ngốc thật, nếu là anh Phúc thì sao phải gặp em mình ngoài đường! mà không ghé nhà mình chơi!!
Rồi tớ mới biết chuyện của chị: anh này tên Thành nhà cũng khá gần nhà chị nên ai cũng biết, chị Lan ốm, mặt lại nhiều mụn mà anh này rất khôi ngô dễ thương nên cả nhà chị ai cũng nghĩ anh này không thật lòng thương chị đâu..nên có lần 2 người đang đứng nói chuyện ở đâu đó, anh Phúc theo rình, nhảy ra tát anh này bạt tai, nói rằng, muốn đi chơi với em gái tao thì hãy làm đám hỏi đã!  Nói vậy để mong em mình tỉnh mộng thôi nhưng ai dè anh Thành nói mẹ anh sang dạm thật! cả nhà lúc đó mới thở phào nhẹ nhỏm!!
 Sau khi cưới nhau 2 anh chị đi dạy học ở Đà nẵng , rất hạnh phúc, cách đây khoảng 20 năm, tớ gạp lại anh Thành khi anh vào SG , anh vẫn như cái hình ảnh đầu tiên trong mắt tớ, ăn nói nhỏ nhẹ từ tốn, chỉ có khác là đầu bị hói thôi!
 Đó là chuyện tình những năm 60' thơ mộng nhẹ nhàng. Thế hệ bây giờ nghe chắc cười ruồi!!
Một thời đã xa...
Quảng sinh ở quảng Trị nên có tên Quảng
Mẹ mặc chiếc áo dài bông ép màu tím, lúc đó loại vải này đang mode lắm, bà nào cũng may 1 cái áo dài, tớ thích lắm, định bụng mai mốt lớn sẽ xin mẹ cái áo này! Bây giờ nó đâu rồi không thấy nữa!! hihi...
 (Chị Mười thấy chị Thuỳ giống mẹ tớ không?)
Hồi đó cũng mới ra dép nhựa, còn mắc lắm, màu sắc rất ..nổi,  thấy có đứa mang rồi, chị em tớ cũng ráng đòi mẹ mua cho được, mang vào cứ ngắm nghía hoài, đôi của chi T màu tím hoa cà, đôi của tớ màu xanh lá cây, quai có hình hoa lá, trái..bây giờ ngồi gõ những dòng này mà cảm thấy cái cảm giác thích thú lúc có được đôi dép đó! nó mềm mại, êm ái làm sao!hình như 100 đồng thì phải!!Không hiểu sao cứ nhớ mãi đôi dép đó chứ có nhiều đôi giày còn sang hơn!
 Cái hạnh phúc của tuổi thơ chỉ đơn giản vậy thôi! con nít bây giờ nhiều đứa nhiều đồ đạc quá nên chưa chắc có được cái niềm vui này!